Ένα από τα προβλήματα της Τριτοβάθμιας Τεχνολογικής Εκπαίδευσης, το οποίο δεν βλέπω να αναφέρεται αρκετά είναι η “δίπολη” κατάσταση αρκετών πτυχιούχων της. H Τριτοβάθμια Τεχνολογική Εκπαίδευση (βλέπε ΤΕΙ) ταλαιπωρήθηκε και ταλαιπωριέται αρκετά με τα επαγγελματικά της δικαιώματα, το καθηκοντολόγιο στο χώρο εργασίας, τον περιορισμό ανέλιξης και εξέλιξης, την κοινωνική αναγνώριση (πέρα της επαγγελματικής). Ένα πρόβλημα που προστίθεται σε αυτά, και πιθανώς να έχει μια αμφίδρομη σχέση με όλα τα παραπάνω, είναι η δίπολη κατάσταση των πτυχιούχων ΤΕΙ, των αποφοίτων τεχνικών λυκείων παρόμοιας ειδικότητας και των αποφοίτων γενικού λυκείου.
Έχω την εντύπωση (και εδώ μπορείται να με διορθώσετε) πως ο περιορισμός της αγοράς για τους απόφοιτους των ΤΕΙ ωθεί πάρα πολλούς από την πρώτη κατηγορία να χρησιμοποιήσουν το πτυχίου τεχνικού λυκείου. Σε αρκετές περιπτώσεις καταλήγουμε να έχουμε πτυχιούχους 2 ταχυτήτων. Απόφοιτους τεχνικών λυκείων που μπαίνουν κατευθείαν στην αγορά (χωρίς να χρησιμοποιούν το πτυχίο του ΤΕΙ), και απόφοιτους γενικών λυκείων οι οποίοι λόγω των περιορισμών στοχεύουν σε περαιτέρω μετεκπαίδευση. Για όσους θεωρούν την συγκεκριμένη σκέψη εργασίας αδιάφορη μπορούν να κοιτάξουν τα αποτελέσματα της απογραφής των δημοσιών υπαλλήλων (η απογραφή δεν έχει τελειώσει και θα συνεχιστεί μέχρι τέλος του χρόνου με όλες τις υπηρεσίες του ευρύτερου δημόσιου τομέα).
Βαθμίδα Εκπαίδευσης
Αριθμός Υπαλλήλων
Ποσοστό %
ΠΕ
300905
39%
ΔΕ
212574
28%
ΕΙΔΙΚΩΝ ΘΕΣΕΩΝ
73305
10%
ΥΕ
69559
9%
ΤΕ
66669
9%
ΑΝΕΥ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ
43540
6%
ΔΕ ΣΥΜΠΛΗΡΩΘΗΚΕ
142
0%
Από τα μέχρι στιγμής νούμερα συγκρατώ την αναλογία ΠΕ (4) : ΔΕ (3) : ΤΕ (1) : ΥΕ (1). Εδώ σημειώνω πως στην κατηγορία ΔΕ συμπεριλαμβάνονται και οι απόφοιτοι των ΙΕΚ.
Μία από τις “ιστορίες” από το παρελθόν που μένουν σε εκρεμμότητα είναι η εφαρμογή της Ευρωπαϊκής Οδηγίας 2005/36/ΕΚ. Μια καινούρια που ήδη εξελίσσεται και θα εξιστορηθεί στο μέλλον είναι το Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Επαγγελματικών Προσόντων (ΕΠΕΠ). Από τη μία έχουμε πτυχιούχους να κυνηγάνε πτυχία και μετεκπαιδεύσεις, από την άλλη έχουμε απόφοιτους να χρησιμοποιούν πτυχία χαμηλότερης βαθμίδας. Θεωρώ πως δημιουργείται μια ανισορροπία η οποία έχει αντίκτυπο στην εξέλιξη των τεχνολογικών κλάδων. Από τη μία έχουμε (και θα έχουμε όλο και περισσότερο στο μέλλον αποφοίτους) που ζητάνε εναρμόνιση του Ελληνικού status quo με το Ευρωπαϊκό, από την άλλη έχουμε επαγγελματίες οι οποίοι είναι με το κάθε πόδι σε διαφορετικά επαγγέλματα (εκτός και αν θεωρήσουμε πως οι ειδικότητες των ΤΕ και ΔΕ αφορούν την ίδια εκπαίδευση και τα ίδια επαγγέλματα, προσόντα, καθήκοντα, ρόλο στην αγορά εργασίας).
Οι συγκεκριμένες σκέψεις έρχονται σε συνάρτηση με αυτές που έκανα χθες για το πόσο “Μπορείς (Ελλάδα) να δουλέψεις για κάποιον/α μικρότερης ηλικίας από εσένα?“. Η ανάπτυξη και η καινοτομία θεωρώ πως δεν θα έρθει με την διατήρηση της παλαιάς (κοπής) νοοτροπίας. Χρειάζεται ισότιμη αξιοποίηση των κλάδων, πολύ περισσότερο στο αντικείμενο που τους αναλογεί (οι διάφορες γενιές κουβαλούν διαφορετικό συναισθηματικό υπόβαθρο και εμπειρίες για την αποδοχή αυτής της διαδικασίας). Κάνω σαφές πως δεν είμαι υπέρ της ύπαρξης κλειστών πορτών – διαδικασιών για κανένα κλάδο. Οι διαδικασίες αυτές, όμως, πρέπει να γίνουν περισσότερο διαγενεακές και με ουσιαστικότερο όραμα για το μέλλον.
Δεν ξέρω ποιες είναι οι απαντήσεις και οι λύσεις στις παραπάνω σκέψεις. Προσωπικά τις λογίζω ως ένα επιπλέον πρόβλημα στα όσα έχουμε. Ανάμεσα και σε αυτά της επαγγελματικής και επιστημονικής κουλτούρας. Εν τέλει, για όσους δυσφορήσουν, είναι απλά “τα δύο λεπτά μου“.
Νομίζω πως έχουμε περάσει πλέον το στάδιο της άγνοιας και όλοι συνειδητοποιούμε σιγά σιγά πως είμαστε χώρα σε κρίση. Η Τρόϊκα είναι εδώ, το μνημόνιο θα ακολουθηθεί (εκτός απροόπτων), μέτρα θα παρθούν. Τι εύχομαι για αυτά τα 3 χρόνια:
Να επαναπροσδιοριστεί η συμπεριφορά της Ελλάδας ως προς τις πολιτικές της και αντί να κυνηγάμε να προλάβουμε να μπαλώσουμε ημερομηνίες να τις κάνουμε από τώρα post it στον πίνακα προτεραιοτήτων μας. Καλώς είμαστε σε μια κατάσταση να μιλάμε για Ψηφιακή Ελλάδα 2020, πολύ κακώς θα είμαστε στην ίδια κατάσταση να μιλάμε για τα ίδια πράγματα το 2015, με όραμα πάντα το 2020.
Να επαναπροσδιοριστεί η Ελληνική νοοτροπία και πρακτική για την διοίκηση, την ανάπτυξη, την καινοτομία. Να καταργηθεί πλήρως θεσμικά η αναχρονιστική και αντιεπαγγελματική διάκριση παλιός και καινούριος.
Η μεγάλη αλλαγή αφορά και τη Δημόσια Διοίκηση, καθώς και τον κορμό της ο οποίος κατευθύνει τις καταστάσεις. Οι διοικήσεις (από το ανώτερο διοικητικό στέλεχος μέχρι τον κατώτερο προϊστάμενο) που υπηρέτησαν τις προηγούμενες δεκαετίες πιθανότατα απέτυχαν. Οι κλίκες, οι συμπάθειες, το easy lifestyle δεν είναι βιώσιμο να παραμείνουν ως καθεστώς. Ακόμα λιγότερο βιώσιμο θεωρώ το θεσμικό πλαίσιο το οποίο το καλλιέργησε. Θα προτιμούσα λιγότερο εώς καθόλου (βλέπε Τριτοβάθμια Εκπαίδευση) συνδικαλισμό, περισσότερη ουσία στο αντικείμενο που διαπραγματεύεται ο καθένας. Εκπρόσωποι, εταιρείες, ενώσεις παντού. Ουσία? Μήπως το σύστημα επτώχευσε (μαζί με) τη χώρα?
Η Ελληνική κοινωνία ζητάει από τους νέους να μαζέψουν ένα κάρο χαρτιά.
Ποιο είναι το αντίκρισμα?
Που είναι η εκμετάλλευση του γνωσιακού πλεονάσματος?
Αν δεν πιστεύουμε σε αυτό γιατί τους οδηγούμε σε ένα ανώφελο κυνήγι πτυχίων για πράγματα που πιθανώς δεν θα χρησιμοποιήσουν ποτέ στη ζωή τους?
Αν όντως πιστεύουμε σε αυτό το γνωσιακό πλεόνασμα γιατί η παλαιότητα είναι θεσμικά (σε αρκετές περιπτώσεις), κοινωνικά (υπάρχει σε αρκετά μεγάλο ποσοστό αυτή η αντιπαραγωγική νοοτροπία) σημαντικότερη και κατοχυρωμένη?
Θέλουμε τον, καλώς εννοούμενο, ανταγωνισμό ο οποίος θα προωθήσει την ανάπτυξη και την καινοτομία? Αν τον θέλουμε αυτός δεν θα επιτευχθεί ποτέ με ανακύκλωση της στρατιωτικής ιεραρχίας στην παραγωγική διαδικασία. 2010 εδώ για όσους μπορεί να το ξεχνάνε.
Μπορείς (Ελλάδα) να δουλέψεις για κάποιον μικρότερης ηλικίας από εσένα?
Έχει νόημα?
Μήπως είναι καλύτερα να συνεχίσεις ως έχει?
Την γνώμη σας παρακαλώ. Προσωπικά θεωρώ πως οποιαδήποτε αλλαγή θα είναι μάταιη αν δεν αλλάξει τα μοντέλο διοίκησης και ελέγχου (μας χρειάζεται περισσότερη δημοκρατία, αξιοκρατία, προσβασιμότητα, ανανεωσιμότητα και περιοδικότητα στη στελέχωση θέσεων εξουσίας & διαχείρισης, διαφάνεια, απόδοση έργου, ευθυνών και ευσήμων, αμφίδρομη και όχι μονόδρομη αξιολόγηση).
Desclaimer: Το άρθρο δεν είναι επ’ ουδενί πολιτικό – κομματικό, ούτε συνδέεται απόλυτα με την καινοτομία – ανάπτυξη. Αυτές βέβαια δεν φυτρώνουν στα δέντρα. Πρέπει να βρουν πρόσφορο έδαφος και ανάλογη εργασιακή, κοινωνική, πολιτειακή κουλτούρα για να ευδοκιμήσουν.
Ps: Η (κάποια) αποχή οφείλεται σε θέματα υγείας. Θα σας παρακαλούσα για όσο το δυνατόν περισσότερη θετική ενέργεια. Ευχαριστώ.
Πόσες φορές έχετε νιώσει frustrated με τις τεχνικο -- οικονομικές συζητήσεις που αφορούν την καινοτομία, την ανάπτυξη, την επιχειρηματικότητα, την οικονομία, κοκ? Ποσές άγνωστες λέξεις, ποσά χαμένα νοήματα? Πόσο μας εξοπλίζουν οι διάφορες βαθμίδες εκπαίδευσης με γνώσεις γύρω από μικρο & μακρο οικονομία, επιχειρηματικότητα, μάνατζεμεντ, καινοτομία, μάρκετινγκ, γενικώς για οτιδήποτε θα μπορούσε να μας βοηθήσει να συμμετέχουμε πιο ενεργά σε τέτοιες συζητήσεις (τουλάχιστον να μπορούμε να τις ακολουθούμε ουσιαστικά και όχι με κατανόηση επιπέδου κοινωνικής υποχρέωσης)? Πόσο κοινωνικά λειτουργικό και πρακτικό (τόσο όσο αφορά την παραγωγικότητα όσο και την απόδοση ευθυνών) είναι να είμαστε θεατές σε αποφάσεις και συζητήσεις που άμεσα ή έμμεσα αφορούν την καθημερινότητα και το μέλλον μας?
Δεν αναφέρομαι στις πολιτικές συζητήσεις (με ή χωρίς εισαγωγικά). Αναφέρομαι στην οικονομική θεώρηση και ανάλυση της πραγματικότητας, των προβλημάτων και των πιθανών λύσεών τους. Τέτοια προβλήματα παρουσιάζονται και στο προσωπικό μας μικρο-περιβάλλον. Θεωρώ την διπλή ανάγνωση της πραγματικότητες αναγκαίο προσόν επιβίωσης (με “ανθρώπινους” και όχι ανθρωποφαγικούς όρους) σε αυτούς τους καιρούς της κρίσης. Είμαστε όμως προετοιμασμένοι για αυτές (και για την κρίση και για την επιβίωση)?
Μπορώ να κατηγορήσω τον εαυτό μου γιατί δεν είχα δώσει σημασία σε τέτοια θέματα παλιότερα. Υπάρχουν ευθύνες στην κοινωνία μας, η οποία δεν μας προετοίμασε κατάλληλα (και το κατάλληλα δεν είναι να ανακαλύπτω τον τροχό, έξω από το δομημένο εκπαιδευτικό σύστημα) για αυτά τα ζητήματα (για τα προβλήματα, τις κρίσεις και την διαχείρισή τους -- για την επιλογή στόχων, τη χάραξη στατηγικής & τη μεθοδολογία υλοποίησής της -- για την αξιολόγηση των βημάτων, τη συντήρηση στόχων, της ενέργειας και δημιουργικότητας μας)?
Η μεγαλύτερη πιθανότητα είναι να ασχολούμαι αυτή τη στιγμή με τα συγκεκριμένα θέματα, όντας αμ/ημιμ-αθής, ως ασκήσεις επιπέδου “λυκείου” ή ακόμα χειρότερα “γυμνασιου”. Υπάρχει κάποιος σύντομος τρόπος για όλους μας γρήγορα και πρακτικά να πάρουμε “πτυχίο” γνώσης και κατανόησης σε αυτά?
Desclaimer: Για την επιβίωση και την ανάκαμψη σαφώς και χρειάζονται επιπλέον γνώσεις, αρετές και δεξιότητες ανθρωπιστικού χαρακτήρα. Πέρα από αυτά (τα οποία καλώς έχουμε στο εκπαιδευτικό μας σύστημα) όμως, σε αυτήν την παγκόσμια πραγματικότητα που ζούμε χρειάζεται και μια επιπλέον “τεχνοκρατική” κουλτούρα την οποία δεν έχουμε (και σαν κοινωνικό mentality και σαν απαραίτητο εφόδιο μέσα από το εκπαιδευτικό μας σύστημα + πέρα από τις θεματικές εξυπακούεται πως πάσχουμε και στις μεθοδολογίες εκπαίδευσης, τυπικής και άτυπης).
Από ότι φαίνεται μάλλον ξεκίνησα ανάποδα. Ωραία η καινοτομία, απαραίτητα τα distruptive innovations, χρήσιμη η επιχειρηματικότητα ως μοχλός ανάπτυξης και καινοτομίας, ακόμα πιο ενδιαφέροντα όλα αυτά τα σχετικά buzzwords που έχουν να κάνουν με ανάπτυξη -- καινοτομία -- επιχειρηματικότητα -- οικονομία.
Τι είναι όμως το καθένα?
Πώς τα ορίζουμε (εδώ θα σας ξανακαλέσω να με βοήθησετε με το πολύτιμο feedback σας)?
Μέχρι “να αγοράσω λίγο χρόνο” (sic) για να βρω (όσο το δυνατόν πιο εύληπτους) ορισμούς για το καθένα θα συνεχίσω τη θεματική όπως έχει. Από την λίστα ας αφαιρέσουμε, σήμερα, την καινοτομία (innovation) μιας και για αυτήν νομίζω πώς έχουμε ένα πρώτο ορισμό .
Καινοτομία [kenotomía]: ενέργεια που χαρακτηρίζεται από νέα, πρωτοποριακή αντίληψη των πραγμάτων, νεωτερισμός: H κατάργηση των εξετάσεων είναι μια ~ με θετικά / με αρνητικά αποτελέσματα. H κατάργηση της επετηρίδας για το διορισμό των καθηγητών ήταν μια ~ που συνάντησε αρνητικές και θετικές αντιδράσεις. || πρωτότυπη τεχνική κατασκευή. [λόγ. < ελνστ. καινοτομία, αρχ. σημ.: `εφεύρεση΄]
Innovation is a change in the thought process for doing something or “new stuff that is made useful”.
It may refer to an incremental emergent or radical and revolutionary changes in thinking, products, processes, or organizations. Following Schumpeter (1934), contributors to the scholarly literature on innovation typically distinguish between invention, an idea made manifest, and innovation, ideas applied successfully in practice. In many fields, such as the arts, economics and government policy, something new must be substantially different to be innovative. In economics the change must increase value, customer value, or producer value. The goal of innovation is positive change, to make someone or something better. Innovation leading to increased productivity is the fundamental source of increasing wealth in an economy.
Innovation is an important topic in the study of economics, business, entrepreneurship, design, technology, sociology, and engineering. Colloquially, the word “innovation” is often synonymous with the output of the process. However, economists tend to focus on the process itself, from the origination of an idea to its transformation into something useful, to its implementation; and on the system within which the process of innovation unfolds. Since innovation is also considered a major driver of the economy, especially when it leads to new product categories or increasing productivity, the factors that lead to innovation are also considered to be critical to policy makers. In particular, followers of innovation economics stress using public policy to spur innovation and growth.
Those who are directly responsible for application of the innovation are often called pioneers in their field, whether they are individuals or organizations.
Σύμφωνα με την Βικιπαίδεια (όχι και η καλύτερη μετάφραση imho),
Με τον όρο καινοτομία εννοείται η μελλοντικά άμεσα υλοποιούμενη σε απτά αποτελέσματα, νέα και πρωτοποριακή ιδέα ή η νεα διαδικασία αυτής της υλοποίησης.
Σύμφωνα με τον ορισμό της καινοτομίας, που προτείνει ο ΟΟΣΑ στο «εγχειρίδιο Frascati», πρόκειται για την μετατροπή μιας ιδέας σε εμπορεύσιμο προϊόν ή υπηρεσία, λειτουργική μέθοδο παραγωγής ή διανομής -- νέα ή βελτιωμένη -- ή ακόμα σε νέα μέθοδο παροχής κοινωνικής υπηρεσίας. Με τον τρόπο αυτόν ο όρος αναφέρεται στην διαδικασία. Από την άλλη μεριά, όταν με τη λέξη «καινοτομία» υποδηλώνεται ένα νέο ή βελτιωμένο προϊόν, εξοπλισμός, η υπηρεσία που διαχέεται επιτυχώς στην αγορά, η έμφαση δίνεται στο αποτέλεσμα της διαδικασίας.
Συνδέεται με την έρευνα και την ανάπτυξη, ειδικά στο χώρο των επιχειρήσεων, με τα αντίστοιχα τμήματα (R&D, Research and Development). Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η καινοτομία είναι επιτεύξιμος στόχος μέσω ευρωπαϊκών προγραμμάτων συνεργασίας μεταξύ διακρατικών εταίρων. Η καινοτομία στην Ε.Ε. μετράται με το Innovation Scorecard, που ξεκίνησε σαν θεσμός το 2006. Η καινοτομία μετράται με δείκτες, οι οποίοι συσταδοποιούνται σε κατηγορίες. Συνάφεια με εμπειρία, μάθηση και ανάπτυξη.
Ο Scott Berkun στο βιβλίο του The Myths of Innovation γράφει για τους διάφορους μύθους στην ιστορία της καινοτομίας, τις συνθήκες και τους λόγους που τους δημιούργησαν. Καταλήγει στο πώς μπορούμε να μεταμορφώσουμε αυτούς τους μύθους σε γνώση (για στην καθημερινή εργασία και ζωή μας).
