Στο συγκεκριμένο scoop.it topic θα βρίσκετε συνδέσμους με πρόσωπα, οργανισμούς, ακαδημαϊκά ιδρύματα, εταιρείες, δράσεις που συνθέτουν στο σύνολό τους το Ελληνικό Οικοσύστημα του τομέα (ψηφιακής included) υγείας. Όσοι θέλετε να το παρακολουθείτε μπορείτε να κάνετε like στο fb page του blog (link και στη δεξιά μπάρα), να γραφτείτε στο feed του (περιλαμβάνει και τα post του blog), ή να γραφτείτε στο newsletter του (θα παίρνετε οτιδήποτε νεότερο με email).

Το scoop.it topic “Greek Digital Health & Healthcare Ecosystem” σκοπό έχει την συναρμολόγηση της εικόνας του συγκεκριμένου οικοσυστήματος στην Ελλάδα. Όπως γίνεται κατανοητό το blog παραμένει για αναλύσεις ή πιο συνδυασμένες σκέψεις.

Το σημερινό post θα παραμείνει sticky για κάθε νέο επισκέπτη στις σελίδες του ehealthgr.

{ 8 comments }

Dear all,

Please accept our apologies. Technology was not our ally today.

The only way to repay you is by posting online my presentation together with the slides’ notes. Please find all of them attached at the bottom of this post.

I feel that today’s adventure was a good lesson regarding technology’s realibility. I wouldn’t dare to imagine such problems happening in an emergency healthcare situation.

Please feel free to leave any questions and comments on the presentation. It’s main objective is to stimulate discussions.

Thank you very much for attending today’s webinar. Again, I am really sorry for going through technical issues.

Kind regards,

Nikos

Slide 1: Good evening dear all. I am Nikos and I am an intern in the Global eHealth Unit of the School of Public Health of Imperial College London.

Slide 2: We are going to have a webinar on digital health. My objective with this slideshow it to give you a bird eye’s view on the process from identifying an idea until being actually able to deliver a digital health product or service.

The slides of this presentation are self explanatory as much as possible to help you search the content online when you will come back to review it. I would strongly suggest you to do so.

Slide 3: So, off we go with 5 rounds of things around health and digital technologies. As I said there is going to be a lot of content, around 50 slides, so try to look at the general picture.

Slide 4: Before starting building, especially in healthcare you must have a problem. Many times in consumer markets people build technologies and products and then they try to find afterwards how these fit into people’s needs.

Personally I believe that healthcare is kind of a different case and I would really like to hear your views on this after the presentation.

Theoretically if someone wanted to start building something he should start by making a needs assessment and identifying problems that his technical skills would allow him to build effective solutions.

Giving you a random example, if you would like to work on big data it would be useful to have good understanding and skills on statistics and data analytics. Otherwise, depending on your role in a project, you would find problems on the initial stages of this process.

Slide 5: If you need to build something on the healthcare domain it would be useful to start by making a needs assessment on healthcare needs. You much understand that there are personal health and population health issues. Health is a multifactorial condition and solving problems around it can be a fuzzy process.

Slide 6: More specifically health is not only about the things you see (e.g. symptoms) or the data you can actually monitor (e.g. the various biomarkers and healthcare indicators) but things on the biological or social environment that we can not monitor or we do not have the conceptual knowledge yet.

For example, social deprivation is a strong indicator of readmission to hospital and lack of adherence to a healthy life style. Would you consider monitoring or assessing this when building a service for people with dementia?

Slide 7: There are many types of medical conditions, diseases and disorders. For example, chronic or acute diseases, infectious and lifestyle ones, diseases bases on the human body system that they affect, and so on. In order to fight diseases clinical science has been developing several models. Some of them focus on population, some on a person’s behavioral aspects, some on biological pathways, etc.

Depending on the type of health problem different types of solutions are needed. There isn’t a silver bullet for all.

Slide 8: Especially for the biological causes of a disease you must take into consideration that some conditions are multifactorial. A person may have multiple problems and finding a specific or only one cause will not feasible. Treating only one problem may not heal or make his quality of life substantially better.

Another point to consider here is that multimorbidity also makes treatment of the patient very difficult because drugs and life-style recommendations are typically tested on patients without comorbidities.

Slide 9: Last but not least many times we monitor health with biomarkers that are not directly related to the cause of the problem. They are estimates. So we may monitor things that we can collect, that may not be directly related to the cause of the problem, and that may be confounded by many parameters that we can not control.

Slide 10: Improving health is not only about improving our analysis and predictive models but also our data collection methods. If we do not know what to collect, how to monitor, what and how to analyze and how to provide proper feedback and support to a patient most probably we will build a technological product but not a health solution necessarily.

I like to consider engineering a tool for understanding, exploring and solving problems on healthcare. It may be a data collection, a data analysis, or a service delivery channel. Health is always the problem, and technology is always a solution.

Slide 11: We move now to digital health itself. Although you will find several definitions of its elements there isn’t a clear definition of the overall paradigm.

Slide 12: In this Venn diagram you can see most of its elements and their overlapping areas. Some of them, like robotics, system biology, augmented reality, etc are missing. We will see many of them later in the presentation. Try to get a glimpse of the overall picture and then return to these slides and try to note things you are interested in and Google them. The domain is very big and my aim is to give motivation to explore it. Most of these would need at least semester to be presented and explained.

I do not mention anything about the engineering paradigm as most of you are engineers. All my previous slide wanted to give you a glimpse why healthcare services and systems are regarded complicated and why healthcare is considered an expensive and difficult to handle domain.

Slide 13: Let’s say that you identified a specific problem that you would be interested to apply your efforts on. I won’t say anything about the criteria on which you should choose a specific problem. You will find relevant information later in the powerpoint and I hope that you can make your own criteria yourselves.

Slide 14: In order to build a solution for healthcare you need to address problems on some of its components. Some components that I hope sound familiar to you are prevention, diagnosis, rehabilitation, administration and integration.

As healthcare may have fatal results, every product or service is evaluated on a framework of criteria. Consequently a solution for healthcare must be safe, have a real effect on a problem, around patients’ needs, able to deliver on time, efficient and equitable. Quality in healthcare is not only protecting the system against pseudoscience but also maximizing the allocation and use of resources, and addressing the patients’ needs as best as possible.

Slide 15: The current paradigm of healthcareis this one.

Healthcare stations and professionals are the central point of collecting, analyzing and disseminating information and solutions for patients. In order to learn about your health condition, to make a test, have a treatment or buy a healthcare product you must go through these stations.

Your solutions could address problems around the functional components and business processes of these stations. Through technologies some of these process may become obsolete in the near future. If this happens so, it won’t be for the shake of technology but for the shake of patients and the whole healthcare system.

Slide 16: Through these data collection points we will gather several data. These data are not necessarily machine friendly. We may still have paper copies, as we still large accumulation of data in natural language.

Gathering data appropriately won’t be only about collecting them on time and in the context needed, but also about clearing the noise and being able to filter in the signal.

Slide 17: In the literature there are several “beautiful” frameworks for helping you understand how to properly design and implement an intervention in healthcare. This specific one was made for eLearning.

As you can see it consists of the integration of three domains. Pedagogy principles, Content (in our case clinical science theories) and technology standards.

I would suggest keeping in mind the principles of such diagrams so when you want to build something do not get reassured by your assumptions only. Try to find a friend or a group of people with complementary skills and expertise to you. Digital health is a multidisciplinary domain.

Slide 18: In order to identify problems you may need to track a user’s journey and see where these problems or system’s inconsistencies happen

Let’s say that we decided to build a digital health solution for patients. Through surveys, interviews, background review on the literature we tracked his daily routine and problems and we decided to start developing a solution.

Do we collect the relevant and right type of healthcare indicators of the problem? Are the professionals and patients willing to share the information we want to collect? Is our method reliable and timely to the context of activities and processes to monitor?

Slide 19: Considering the functionality of our solution, I guess you already know that building digital solutions is not only about solving equations but also delivering the answers to a human like language. There are various elements in human computer interaction theories that are going to be needed and these may also important factors for which one technological solution may fail.

Technology is made for humans not for their developers. It should address they literacy levels, skills, everyday habits.

Slide 20: Finally, implementing a new service to the current daily routine of professionals and patients is not self-evident. On the macro level there are legislation, regulation, financial and several other problems. You can see a glimpse of them in the Behavior Change Wheel.

Slide 21: On a personal level in order to motivate someone to use something new and change his regular routine will need voluntary and involuntary methods of persuasion.

As healthcare has high quality standards, the diffusion of innovation and the penetration to the market is much more complicated that we think.

Slide 22: Let’s say that we found a great idea on digital health and decided to devote ourselves to making it a sustainable product.

How long may this whole procedure take?

Slide 23: This is a very typical diagram of a product’s life cycle. We have already spoken about the first steps, what is very different in the healthcare domain is the testing and the diffusion of innovation process.

Slide 24: In order to test the safety, efficacy and effectiveness of a product we do clinical trials.

For the financing part, let’s say very roughly, that we will do cost effectiveness analysis. In most countries of the world healthcare is subsided by public insurance schemes. This means that you do pay for a service out of your pocket but the system pays it for you. As there the resources of the system are limited every service used but have the optimal ratio of cost to effectiveness.

Slide 25: In more simple words if you develop a very effective solution that it matters only to few people (except maybe rare diseases) or is very expensive, this solution most probably will fail in the market. The same applies to solutions providing marginal improvements in a overcrowded market of solutions. In order to test the safety, efficacy and effectiveness of a product we do clinical trials.

Slide 26: Here is a roadmap of a drug development process. It may take up much more than 10 years. It will start with many molecules, and it will end hopefully with only one. That is why you will find only big companies on the domain, and that is why drugs have a patent protection for 20 years.

Slide 27: This is the life cycle of medical device in the US. In this diagram you will see that depending of the medical device Class the process may take longer. In many cases it could take even around 10 years. Medical devices are also protected from patents regarding they design and use.

The medicalclass is determined by how invasive a device is to the human body, how much harm it can cause due to malfunction or misuse. This diagram may explain why there are mostly big companies for hospital medical machinery also.

Please take into account that different countries have different regulations. This means less or more years depending on the country you want to sell your product.

Slide 28: Let’s see now an approximation of the life cycle of a digital health intervention. The diagram is made by Steve Blank who is a Silicon Valley pioneer in technological entrepreneurship.

You can see that the lifecycle is much shorter and you may even skip complex procedures with the FDA.

Slide 29: The more the technology integrates into healthcare, and the more people’s safety, privacy and confidentiality may be threatened by the proper use of it, there are going to be even more regulations.

Slide 30: Let me show you an example how things may get complicated.

Airbnb is service that let’s common people rent their rooms to customers. It violates several regulation applied to the hotel accommodation industry. There were legal cases against them, still the company runs from 2007 without major disruptions in their function.

23andme is a major personal genomic service where you can send your saliva and have your DNA analyses. They could make you genealogy but also make predictions for your probability of having various diseases. Although they were founded in 2006, last year there were forced from FDA to stop delivering their disease prediction services. Apparently these services were not documented by clinical trials. As there is a strong danger of people having wrong diagnosis, making them to search for improper treatment, the company has to stopped delivering the most important of its services.

Business wise, you can imagine that this costed in prestige, time and money.

Slide 31: Two more diagrams and we are off to examples. This is the famous Hype cycle. It depicts how technological innovation is adopted through time. Adoption needs maturity both for the product and the market.

Slide 32: This is a little bit different diagram. You can see that in order to sell an innovative product you will have to address to different types of customers, with different types of messages and most probably generation of solutions.

Slide 33: For example let’s take the wearables paradigm.

They started with devices that were used mostly for people that very keen on sports, fitness and wellness. All the other people were not interested as they could not find value in them. Their design may seem flashy but in many cases is not user friendly.

When wearables will get integrated to more common problems, for example trembling walking in eldery people or activity coach for people with heart problems, the more they will start getting adopted by common people. Together with their functionality their design and interface will also change. They will look much more like everyday clothing and accessories than they look now.

Slide 34: Before we go to the conclusions, let’s skim some examples of where digital health can apply its solution.

Slide 35: Here is big list of different types of digital health startups. Depending on the healthcare component and the problem they are solving they may have overlapping characteristics. I would suggest you all to visit Rock Health’s website, which is one of the biggest startup accelerators on the domain ,and browse trough these categories and companies.

Slide 36: Such ventures deliver solutions to the current healthcare stations. Try to imagine the processes and flow of information that could be properly automated and the system would gain from that.

Slide 37: Home care, with smart environments, and 1/3 of the developed countries citizens being elderly patients, is also a field where you could explore.

Slide 38: We mentioned already wearables. I would like to highlight that ubiquitous data collection, analysis and delivery from smart sensors in general is growing every year.

Slide 39: Here is list of devices that are digitized and in many cases they are integrated with mobile and online technologies. You should not regard these as separate solutions necessarily. In many real life scenario someone may use different types of these devices and he may need their information combined into some meaningful action.

Slide 40: A very important field that is mostly related to the life sciences domain is –omics one. By –omics I mean genomics, proteomics, metabolomics and microbiomics. The more we solve biological problems computationaly the more we will have new type of digital health services. Services that can predict diseases like cancer, that can make blood tests on your mobile phone or you home test kit, and so on.

Slide 41: Then we have augmented reality which can be useful in surgery but in medical education as well. Imagine the integration of this technology with technologies like google glass, or digital contact lenses.

Slide 42: We also have robotics. Robotics for surgery, for taking blood, for prosthetic human parts, or for nursing support.

Slide 43: Development in printing means that we can not only build cheaper outside human parts but also create new types of inside human organs also. In the future we may even start printing our own food. I remind you last years news on the first fully lab grown artificial burger.

Slide 44: In general there is the tendency to go as much more invasively as possible to a patient’s context. The image on the upper left corner shows a device that integrates all the different monitoring data from a critical care unit does. If you have seen related scenes from movies you must have notices that these monitors usually take a lot of space. Well, new devices are going to be different.

The device on the upper right corner is a smart pill. It tracks whether the patient took it and sends a signal to a sensor patch on the patient’s body.

The other two images depict a tatoo like electronic sensor and a smart contact lens.

Slide 45: Finally, besides the various open software projects we are having some new types of open hardware in healthcare. This one uses adruino and raspberry Pi in order to facilitate a data collection platform for various health monitoring devices.

I would suggest especially students to explore the web for such open projects and see how they could play and learn with them.

Slide 46: I will close with some comments and personal thoughts on this presentation.

Slide 47: I believe that due to the technological paradigm, digital health is also becoming more and more ubiquitous in data collection, analysis and dissemination of services.

Slide 48: Population health indicators, together with personal health indicators, together with biological indicators are becoming more and more integrated. They do create a huge potential but they also bring forward a massive complexity which is not so straightforward to get solved.

Slide 49: One thing that I did not mention explicitly in this presentation is interoperability. You must consider that with so many different data collection points, data collection methods, data types and users inside the healthcare system interoperability is more than fundamental.

It may not sound such an exciting topic but it truly is an important prerequisite for making this emerging ecosystem of services and products integrate efficiently.

Slide 50: If you wonder how to build expertise on the field of digital health please consider proper needs assessment also. We design solutions for problems, not technologies as gadgets or accessories.

Slide 51: Two last sentences before I close.

Slide 52: On the web you will find dozens of guides of digital health startups. I skipped all these as you can find them with a simple google search.

Slide 53: Please do remember that ideas are only a part of the process. The whole process is a journey. As the picture highlights ideas are fun. Execution is hard work.

Slide 54: Thank you very much

 

 

{ 0 comments }

matzoun-8

Πώς θα νιώθατε αν άνθρωποι με λειτουργικό αλφαβητισμό στην τεχνολογία και στα social media (στα όρια των social media experts), αδυνατούν να κατανοήσουν τα όρια της κλινικής έρευνας και την χρησιμοποιούν όπως τα hoax των ανώνυμων blog και των περίεργων δημοσιευμάτων στο διαδίκτυο;

Αναφέρομαι και στο άρθρο “Γάλα και Καρκίνος του μαστού” καθώς και σε όλη την στιχομυθία μέσω twitter που ακολούθησε.  Το συγκεκριμένος γεγονός ήταν απλά μια αφορμή. Το πιθανότερο είναι πως το πρόσωπο που τα έγραψε δεν έχει καταλάβει την αστοχία του άρθρου του. Στην Ελλάδα έχουμε μάθει να σεβόμαστε την αυθεντία και όχι να προστρέχουμε στην μεθοδολογία ανεξαρτήτως προσώπου και πηγής. Τα συμπεράσματα του άρθρου:

α. Τα Μέσα δημοσιεύουν στα ψιλά αυτές τις ειδήσεις για να μην χάσουν τη χρηματοδότηση των μεγάλων βιομηχανιών, εις βάρος της πληροφόρησης του κοινού.

β. Τα πανεπιστήμια όταν ερευνούν ανεξάρτητα, χωρίς την καθοδήγηση και τη χρηματοδότηση των βιομηχανιών, έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες να συναντήσουν την αλήθεια.

γ. Μειώστε (καταναλώνοντας έστω άπαχα προϊόντα) ή αφαιρέστε τα γαλακτοκομικά απ’ τη διατροφή σας. Θα ζήσετε καλύτερα (και περισσότερο)…

Για να τα πάρουμε με την σειρά:

  1. Τα μέσα δημοσιεύσουν ειδήσεις randomly. Δεν μπαίνουν καν στον κόπο να ελέγξουν ορισμούς, νούμερα, τις πρωτότυπες πηγές. Στην συγκεκριμένη περίπτωση δεν υπάρχει κάτι ψιλό και κάτι χοντρό. Υπάρχει μια μελέτη ανάμεσα σε πάρα πολλές του είδους, η οποία δεν μπορεί να προσφέρει αξιόπιστα συμπεράσματα (δείτε και τα σχόλια πιο κάτω)
  2. Υπόθεση εργασίας η οποία γίνεται για να ενισχύσει το επιχείρημα της συσχέτισης του γάλακτος με τον καρκίνο. Ακόμα και να είναι αληθής, αυτό το συγκεκριμένο παράδειγμα δεν αποτελεί απόδειξη της συγκεκριμένης υπόθεσης εργασίας. Εφόσον η μελέτη δεν προσφέρει αξιόπιστα αποτελέσματα ο ισχυρισμός “έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες να συναντήσουν την αλήθεια” είναι άστοχος. Πρώτον γιατί δεν είναι αληθής με βάση το συγκεκριμένο παράδειγμα και δεύτερο γιατί χρησιμοποιείται για να επιβεβαιώσει την πίστη του συγγραφέα και όχι την επιστημονική γνώση.
  3. Μειώστε την κατανάλωση ειδήσεων τις οποίες δεν καταλαβαίνετε. Διαφορετικά επιλέξτε randomly κάποιες από τις μελέτες για τις 50 τροφές που έκανε μετα-ανάλυση  ο Δρ. Ιωαννίδης και σταματήστε να τρώτε, να αναπνέετε, να ζείτε γιατί έτσι σας αρέσει. Έχετε κάθε δικαιώματα να το κάνετε αυτό. Όχι όμως γιατί υπάρχει κάποια στέρεη επιστημονική δικαιολογία αλλά γιατί είναι δική σας, προσωπική επιλογή και εκτίμηση.   Σχετικά με το καλύτερα και το περισσότερο, παίξτε λόττο. Εκτός και αν πιστεύετε πως η ζωή σας είναι γραμμική συνάρτηση.

Τα προβλήματα γύρω από τη σύγχρονη κλινική έρευνα έχουν να κάνουν με την πολυπαραγοντικότητα της υγείας, τα limitations των study design (από το data collection μέχρι τον έλεγχο των confounders), της στατιστικής (όταν το p value στην κλινική έρευνα είναι από o,05 μέχρι 0,01  στο CERN είναι ανάμεσα στο 0,003 και το 5 sigma=0.0000003), την τάση ιατρικοποίησης κάθε μορφής ανθρώπινης δραστηριότητας (είναι αυτή μια μορφή βιομηχανίας).  Σχετικά με τα παραπάνω αλλά και με το γάλα έχουμε (κάποια από αυτά είναι σε εκλαϊκευμένη μορφή):

Γάλα – Διατροφή – Καρκίνος:

Κλινική Έρευνα – Limitations – Οδηγίες

Το Ελληνικό διαδίκτυο αυτή τη στιγμή βουλιάζει από παραπληροφόρηση και καπηλεία γύρω από θέματα δημόσιας υγείας.  Άλλος για το πολιτικό συμφέρον του, άλλος για την τσέπη του, άλλος γιατί έτσι έμαθε ή γιατί έτσι νομίζει, όλοι μαζί βομβαρδίζουμε το διαδίκτυο με αντικρουόμενες ειδήσεις, στα όρια του σουρεαλισμού. Αυτή η υγειονομική τρομολαγνία και παραπληροφόρηση πολλαπλασιάζει ακόμα περισσότερο την απόγνωση και την σύγχυση  ανάμεσά μας. Δεν αναφέρομαι σε όσα δικαίως αναδεικνύονται και συζητιούνται. Αναφέρομαι σε όσα παρουσιάζονται είτε μονόπλευρα, είτε λανθασμένα προκαλώντας παρερμηνεία και εξυπηρετώντας συγκεκριμένους ιδεολογικούς σκοπούς.

Δεν αρκεί να διαβάσεις τις δηλώσεις ενός ερευνητή ούτε και μια δημοσίευση στις εφημερίδες. Θα πρέπει να πας στην πρωτότυπη μελέτη, να την διαβάσεις κριτικά, και να ψάξεις να δεις τι λέει και η υπόλοιπη επιστημονική βιβλιογραφία. Δεν θα την κρίνεις  με την κοινή λογική, δεν θα την κρίνεις από δημοσιεύματα εφημερίδων ή ανώνυμων blog. Δεν θα την κρίνεις ούτε και από εμένα. Ο καλύτερος τρόπος, ο μοναδικός στην ουσία, είναι να πας να διαβάσεις όλες τις παραπάνω πηγές κριτικά.

  • Αν δεν έχεις χρόνο να το κάνεις, προσπάθησε να αποφεύγεις να πολλαπλασιάζεις δημόσια συμβουλές και στάσεις ζωής για θέματα που δεν γνωρίζεις.
  • Μείνε διαλεκτικός και ερευνητικός στα όρια του χρόνου και της κατανόησης που έχεις διαθέσει.
  • Έχεις κάθε δικαίωμα να έχεις τη γνώμη σου.
  • Ποιος σου δίνει το δικαίωμα να κατηχείς (μέσω συμβουλών) τρίτους σε κάτι που δεν γνωρίζεις ή δεν καταλαβαίνεις ή δεν διαθέτεις τον κατάλληλο χρόνο και τρόπο ο ίδιος για να διαπιστώσεις αν είναι όντως αληθές (όσο αφορά την έρευνα: ακριβές, κλινικά σημαντικό, με γενική ισχύ);

Επίσης, μπορείς να έχεις την οποιαδήποτε γνώμη. Όταν την παρουσιάζεις ως εύρημα και αποκάλυψη της επιστημονικής αλήθειας τότε θα πρέπει να υποστηρίξεις γιατί αυτό είναι όντως αποκάλυψη. Εκτός και αν δεν σε ενδιαφέρει μήπως επηρεάσεις ανθρώπους σε συμπεριφορές οι οποίες μπορεί και να τους βλάψουν αντί να τους ωφελήσουν. Στην περίπτωση αυτή βέβαια αναρωτιέμαι ποιος ο καημός και ο λόγος της αποκάλυψης.

Ο καθένας μας μπορεί να έχει κενό στην ψυχή, στο ήθος, στην τσέπη, στο κεφάλι εν γένει, στις γνώσεις, στην αντίληψη, στην ιδεολογία, κοκ. Στην περίπτωσή μας υπάρχει κενό στα επιχειρήματα. Αν δεν καταλαβαίνουμε ένα συγκεκριμένο γνωστικό αντικείμενο γιατί το χρησιμοποιούμε ως επιχείρημα, ιδίως στη συγκεκριμένη συγκυρία όπου όλοι οι Έλληνες έχουν μετατραπεί σε γαλατοειδικούς, χωρισμένοι στους βροντάκηδες και φουρτουνάκηδες; Το τελευταίο βέβαια, ισχύει σε κάθε θέμα.  Το βιώνουμε καθημερινά νομίζω.

Για να μην το κουράζω, παραθέτω όλη την στιχομυθία για να υπάρχει ως αρχείο. Ελπίζω ο συγκεκριμένος άνθρωπος να ρωτήσει κανένα φίλο του που καταλαβαίνει περισσότερο την μεθοδολογική ανάγνωση της κλινικής έρευνας για να του εξηγήσει πως αυτό που έκανε δεν ήταν αποκάλυψη αλλά δημιουργία συμπερασμάτων γύρω από την δημόσια υγεία στα όρια του hoax.

Υγ: Κύριοι και κυρίες μην κάνετε πως βλέπετε τον ελέφαντα στο δωμάτιο. Τα social media όπως και η χώρα πάσχουν από λειτουργικό και επιστημονικό αναλφαβητισμό. Όσο αφορά τα social media δεν μπορώ να καταλάβω πώς θα παραμείνουν κοινωνικά αυτά τα μέσα χωρίς αξιόπιστα δεδομένα και πληροφορίες, χωρίς συγκεκριμένη μεθοδολογία στην παρουσίαση των επιχειρημάτων και στην ερμηνεία της πραγματικότητας.

Σας αφήνω με ένα τραγούδι. Αφιερωμένο στον χομπίστα Ben Goldacre των φτωχών. Να με συγχωρέσουν όλοι οι φίλοι καρκινοπαθείς και οι ενώσεις τους. Δεν παίζω με τον αγώνα και την αγωνία τους. Ελπίζω να καταλαβαίνουν πως αυτό το συνονθύλευμα παραπληροφόρησης και παρερμηνειών περισσότερο εμπόδια βάζει παρά εξυπηρετεί και βοηθάει τον αγώνα τους.

andriotakis-s

{ 4 comments }

coffeecupchatimage

Θα ξεκινήσω δίνοντάς σας λίγο από το context αυτής της ανάρτησης. Είχα ξεκινήσει μια συζήτηση στο facebook πως κατεβαίνω Χριστούγεννα στην Ελλάδα και πως θα ήθελα πολύ να γνωρίσω και από κοντά όσους διαδικτυακούς φίλους έχω. Αναφέρομαι σε ανθρώπους με κοντινά ενδιαφέροντα με τα δικά μου και με τους οποίους έχει τύχει να κάνω πάρα πολλές ενδιαφέρουσες συζητήσεις online. Γιατί να μην τους γνωρίσω και από κοντά αναρωτήθηκα; Κάπως έτσι μεταξύ σοβαρού και αστείου βαφτίσαμε και φτιάξαμε την Περιπατητική Σχολή Υγειονομικών Θεσσαλονίκης, Αθήνας και πάσης Ελλάδος.

1476561_10152094450750505_975397770_n

Η Περιπατητική Σχολή Υγειονομικών Θεσσαλονίκης, Αθήνας και πάσης Ελλάδος έχει ως μόνο στόχο να διαδώσει την αγάπη μας για τους περιπάτους στα αστικά περιβάλλοντα όπως και για τον χώρο που δραστηριοποιούμαστε, αυτόν της υγείας.

Σαν μια Σύγχρονη Περιπατητική σχολή του Αριστοτέλη, η δική μας “Σχολή” έχει ως στόχο τις βόλτες και το θετικό brainstorming για το χώρο της υγείας! Τσίπουρα, καφέδες, κλπ, καλοδεχούμενα

Σε παρόμοιο κλίμα είχα χθες μια συνομιλία τον Δημήτρη Μανδυλιώτη, της ομάδας του Symbiosis, μέσω google hangout. Η συζήτηση αφορούσε τα προβλήματα που αντιμετωπίζει ένας νέος ερευνητής στο χώρο της υγείας στην Ελλάδα, τα εμπόδια που υπάρχουν για ένα ερευνητικό project ώστε να βγει στην αγορά καθώς και την απόλυτη ανάγκη να δημιουργηθεί πραγματιστικά ένα οικοσύστημα καινοτομίας στο χώρο της υγείας για την Ελλάδα.

1508147_10152119713410505_699566740_n

Φεύγοντας από την Ελλάδα έχω την ευκαιρία να δω πράγματα και να γνωρίσω ανθρώπους που δύσκολα θα μπορούσα να τα βιώσω στην Ελλάδα. Πέρσι είχα την ευκαιρία να βιώσω για περίπου 2 εβδομάδες το ΜΙΤ Health & Wellness Innovation 2013 και το #opnhealth στην Θεσσαλονίκη, ενώ φέτος βρίσκομαι στο Global eHealth Unit του Imperial  College London για τα ερευνητικά internship του μεταπτυχιακού μου. Πριν ένα μήνα περίπου είχα την τιμή και ευκαιρία, μέσω της πολύτιμης υποστήριξης του TEDxAcademy, να βρεθώ στο φετινό Futuremed.

Το ζητούμενο της συγκεκριμένης ανάρτησης δεν είναι οι προσωπικές εμπειρίες του καθενός, αλλά η δικτύωσή τους για το καλύτερο δυνατό καλό όλων μας. Αυτό που βλέπεις έξω είναι πως οι βέλτιστες πρακτικές, οι γνώσεις και οι εμπειρίες πολλαπλασιάζονται και δικτυώνονται. Για παράδειγμα σε ερευνητικά και πανεπιστημιακά κέντρα στο εξωτερικό υπάρχουν εβδομαδιαίες συναντήσεις με παρουσιάσεις εξωτερικών καλεσμένων ή ατόμων του ίδιου του κέντρου. Το κέδρος είναι πολλαπλό. Engagement μεταξύ των ατόμων του κέντρου, networking με άτομα από το χώρο της έρευνας και της αγοράς, συνεχές brainstorming με το τι παίζει εκεί έξω πέρα από αυτό που ασχολείσαι εσύ ο ίδιος.

Προσπάθειες προς αυτές τις κατευθύνσεις γίνονται πλέον και στην Ελλάδα, και αναφέρω ενδεικτικά τα:

Τα συνηθισμένου τύπου συνέδρια δεν λείπουν και αυτά με τη σειρά τους. Αναφέρομαι σε συνέδρια για την δημόσια υγεία και τις πολιτικές υγείας (πχ. το πολύ σημαντικό ετήσιο συνέδριο της ΕΣΔΥ), όπως και τα διάφορα θεματικά του κάθε κλάδου ξεχωριστά. Δεν μπορώ να ξεχάσω καθόλου βέβαια πως φέτος θα διοργανώσουμε το Ehealth Forum 2014 τον Μάιο στην Αθήνα.

Ωραία όλα αυτά. Ερώτηση σας κάνω όμως.

  • Κοινότητα έχουμε;
  • Το οικοσύστημα έχει κάποια ενότητα;
  • Κάποια δομή στην επικοινωνία και την συνεργασία;

Ο τομέας του R&D στην υγεία έχει ανθρώπους από διάφορους κλάδους. Ενδεικτικά μερικοί, οι οποίοι με τη σειρά τους μπορούν να σπάσουν σε πάρα, μα πάρα πολλούς περισσότερους:

  • public health
  • social sciences, ethics, law, economics, policies
  • healthcare sciences
  • life sciences
  • engineering
  • computer science
  • business

Είναι αδύνατο κάποιος που κάνει έρευνα ή που θέλει να δραστηριοποιηθεί επιχειρηματικά/επαγγελματικά στο χώρο να διαθέτει τεχνογνωσία σε όλα αυτά. Όπως χρειάζεται ένα οικοσύστημα υπηρεσιών να υποστηρίζει το ένα το άλλο ώστε να ευδοκιμήσει η καινοτομία στην αγορά, παρομοίως χρειάζεται και ένα οικοσύστημα ειδικών και ερευνητικών έργων να συμπληρώνει το ένα το άλλο ώστε να μπορέσει να ευδοκιμήσει και το ίδιο το R&D. Έτσι ώστε να έχουμε όχι μόνο έρευνα αλλά προϊόντα και υπηρεσίες τις οποίες θα βλέπουμε στην καθημερινότητά μας. Έτσι ώστε να βοηθήσουμε την αναμόρφωση του συστήματος, την δημιουργία νέων θέσεων εργασίας, εν τέλει την ανάπτυξη.

Θεωρώ απαραίτητη ανάγκη να αρχίσουμε να κοινωνικοποιούμαστε περισσότερο στο χώρο αυτό στην Ελλάδα. Δεν βρίσκω καθόλου τυχαίο γεγονός πως πλέον το facebook (αναφέρομαι σε αυτό γιατί το linkedin δεν αποτελεί ακόμα σημαντικό διαδικτυακό κανάλι επικοινωνίας για τους Έλληνες) έχει κατακλειστεί από διάφορα group φοιτητών, ερευνητών, επαγγελματιών, στελεχών υγείας. Η ανάγκη για επικοινωνία υπάρχει. Θα πρέπει κάπως να μετουσιωθεί αυτή σε δράσεις και συνέργειες.

Επειδή πιστεύω πως θα μπορούσε να “δουλέψει” ένα μηνιαίο Greek Healthcare&Innovation Coffee Cup Chat μέσω google hangout θα κλείσω δίνοντάς δύο τέτοια παραδείγματα τα οποία θα μπορούσαμε να υιοθετήσουμε.

  1. Για αρχή αναφέρω τα google hangouts του TEMED στην προσπάθεια προώθησης των TEDMED Challenges. Administrators αναλαμβάνουν τον συντονισμό συζητήσεων πάνω σε κεντρικά ζητήματα που αφορούν την υγεία στην Αμερική. Έχουμε και στην Ελλάδα τις 20+1 Ελληνικές Μεγάλες Προκλήσεις για την Υγεία και θα ήταν μια καλή αφετηρία συζήτησης.
  2. Δεύτερο παράδειγμα τα google hangouts του Rock Health. Συγκεκριμένες ώρες για το ψηφιακό γραφείο της Rock Health το οποίο δίνει απαντήσεις σε συγκεκριμένες θεματικές πάνω σε digital health.

Το Ισραήλ (μια χώρα όχι τόσο διαφορετική από την Ελλάδα) επενδύει στο R&D από το 90. Κάπως έτσι θα πρέπει να πράξουμε ίσως και εμείς. Ας ξεκινήσουμε από την επένδυση στις ανθρώπινες σχέσεις. Την επένδυση στις κοινές δράσεις και την δικτύωση.

Καλά Χριστούγεννα σας εύχομαι. Ελπίζω να τα πούμε είτε μέσω ενός Greek Healthcare&Innovation Coffee Cup Chat είτε μέσω της Περιπατητικής Σχολή Υγειονομικών Θεσσαλονίκης, Αθήνας και πάσης Ελλάδος! :D

{ 2 comments }

1101990111_400Την εβδομάδα που μας πέρασε είχα την ευκαιρία να παρακολουθήσω ζωντανά τη φετινή συνάντηση του Futuremed στο Σαν Ντιέγκο. Δεν θα μπορούσα να το πραγματοποιήσω χωρίς την συνδρομή πολλών διαφορετικών ανθρώπων και οργανισμών για τους οποίους θα διαβάσετε το επόμενο διάστημα. Ως ανταπόδοση της γενναιόδωρης υποστήριξης που μου προσφέρθηκε και ως άνοιγμα ενός νέου κύκλου συζητήσεων, συνεργασιών και δράσεων θα προσπαθήσω το επόμενο διάστημα, μέσω του κανόνα των δύο ωρών, να σας μεταφέρω μια χαρτογράφηση όλων όσων μπορείτε να ακούσετε όχι μόνο στο Futuremed αλλά στις περισσότερες εκδηλώσεις του συγκεκριμένου οικοσυστήματος συνεδρίων για το μέλλον των τεχνολογιών, υπηρεσιών και συστημάτων υγείας.

Ο κανόνας είναι απλός. Για δύο ώρες, ανά τακτά χρονικά διαστήματα θα γράφω και θα σας παρουσιάζω από ένα σχετικό τίτλο/θεματική. Θα προσπαθήσω όπου είναι δυνατόν να κάνω σύνδεση αντίστοιχων πραγμάτων και με την Ελληνική πραγματικότητα. Μια σχετική αρχή έχει γίνει με το scoop.it topic “Greek Digital Health & Healthcare Ecosystem” και με την εκδήλωση “#opnHealth hosts ΤΕDxNijmegen” που διοργανώσαμε πέρσι. Θα χρειαστώ και ζητώ τη βοήθειά σας ώστε αναδείξουμε οτιδήποτε σχετικό και καινοτόμο μπορεί να τρέχει στο χώρο της υγείας και των επιστημών ζωής στην Ελλάδα σήμερα.

Το πιθανότερο είναι αν όχι όλες, τουλάχιστον τις περισσότερες φορές να μην έχω χρόνο να περιγράψω πολλά πράγματα (έχω διαθέσιμο πάρα πολύ υλικό, ελάχιστο όμως χρόνο) παρά να παραθέτω πλειάδα πηγών γύρω από το εκάστοτε θέμα. Όπου είναι απαραίτητο θα υπάρχουν και συνέχειες. Ελπίζω όσα θα αναφερθούν να αποτελέσουν αφορμή για σκέψη, συζήτηση, ακόμα περισσότερο για έμπνευση. Αν έχω να επιλέξω μεταξύ εύπεπτης περιγραφής/πληροφοριών μιας χρήσης και μεγάλου όγκου πηγών και δεδομένων θα επιλέξω χωρίς κανένα ενδοιασμό το δεύτερο.

Μια μικρή πρόγευση από θεματικές σε τίτλους θα βρείτε στο παρακάτω βίντεο του Futuremed.

Υπάρχει πάρα πολύ διαθέσιμο online υλικό για αυτά τα θέματα. Ελπίζω να με βοηθήσετε να το χαρτογραφήσουμε και όσο το δυνατόν να μεταφέρουμε τις συζητήσεις αυτές, πολύ περισσότερο τις υλοποιήσεις (στα μέτρα του δυνατού) και στην Ελλάδα.

Αν έχετε κάποια συγκεκριμένα θέματα για τα οποία θα θέλατε πληροφορίες αφήστε ένα σχόλιο στα σχετικά κείμενα.

Αν και υπάρχει ακόμα διαθέσιμος χρόνος, η ώρα εδώ έφτασε 02:38 am. Σας χαιρετίζω μέχρι τις επόμενες δύο ώρες που θα αφορούν το μέλλον της υγείας.

ΥΓ: Ψάξτε για συνδέσμους και στις εικόνες

{ 1 comment }

pareto

Τον τελευταίο χρόνο είμαστε στην ευχάριστη θέση να ακούμε για την λειτουργία και το μέλλον του τομέα υγείας και σε Ελληνικές εκδηλώσεις εκλαϊκευμένης επιστήμης. Λίγο τα εξειδικευμένα θέματα (αναφέρομαι στα επιστημονικά συνέδρια) λίγο το σνομπάρισμα από τα ΜΜΕ (εκτός των περιπτώσεων που πέφτει πολύ gliter) είχαν κάνει τα συγκεκριμένα θέματα αρκετά άγνωστα στο ευρύτερο κοινό.

Παρακάτω σας ξεχωρίζω μερικές τέτοιες ομιλίες που θεωρώ πως αξίζουν το χρόνο και την προσοχή σας. Ελπίζω αυτές οι ομιλίες να συνεχιστούν και να έχουμε όλο και περισσότερο και καλύτερο πάντρεμα της πρόζας και της επικοινωνίας με την τεκμηριωμένη γνώση και την επιστήμη.

Η χρονική σειρά των ομιλιών είναι τυχαία. Θα κλείσω με μερικές ομιλίες από το περσινό #opnhealth που διοργανώσαμε στην Θεσσαλονίκη (δεν ήταν δυνατόν να έχει την πρόζα, θεωρώ όμως πως κατάφερε να κρατήσει την ουσία). Κάποια ή όλα τα παρακάτω θέματα μπορεί να θεωρηθούν και controversial. Δεν είναι απαραίτητα κακό όμως αυτό. Η σύνθεση δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς αντίθεση.

cost of care services

Daniel Craft: Το μέλλον της Ιατρικής

Μαρκόπουλος Χρήστος:  Καρκίνος του μαστού. Μειώνοντας τις απώλειες

Γιωσαφάτ Ματθαίος: Μαθήματα ζωής από ένα ψυχαναλυτή

Ομάδα Symbiosis: Μια καινοτόμος προσέγγιση για την υποστήριξη  των νοσούντων με Αλτσχάιμερ

Χαράλαμπος Μπράτσας: Ανοιχτά δεδομένα στις υπηρεσίες υγείας

Γιώργος Δαφούλας: Τηλεϊατρική, τηλεφροντίδα? Υπάρχουν ήδη στα Τρίκαλα

Λεόντιος Χατζηλεοντιάδης: Καθοδηγώντας Νέους Ερευνητές στην Ψηφιακή Υγεία

ΥΓ: Όπου “απλά Ελληνικά” βάλτε απλή γλώσσα για κάποιες από τις ομιλίες. Τα διαγράμματα είναι από την ομιλία του Daniel Kraft. Ας μην τα προσπεράσουμε τόσο εύκολα.

EDIT:

Ιωάννου Χάρης: Ένας μεταλλικός εξωσκελετός (μεταλλικό γάντι) για την γιαγιά μου

{ 0 comments }