Εκπαιδευτικά blogs στην Ελληνική πραγματικότητα, part I

Είχα ξαναναφέρει edu-blogs στο post “Εκπαιδευτικά blog, edu-blogs“. Σήμερα θα προσπαθήσω να παρουσιάσω την κατάσταση στην Ελληνική πραγματικότητα. Θα ξεκινήσω και θα στηρίξω μεγάλο μέρος του post μου σε 2 καταπληκτικά άρθρα του κ. Νίκου Δαπόντες(about). Ο κ. Δαπόντες πέρα από το “dapontes.gr” διατηρεί και το “Προγραμματίζοντας στο SCRATCH“(όσοι ασχολούνται με τον προγραμματισμό στα σχολεία να το δούνε οπωσδήποτε!!). Τα άρθρα που αναφέρομαι, μιλάω για άρθρα και όχι για post γιατί νομίζω ότι άνετα θα μπορούσαν να γίνουν δημοσίευση (αν δεν έχουν γίνει ήδη), είναι τα:

• Το Ιστολόγιο (Blog): μόδα ή «παιδαγωγικό εργαλείο»; (Μέρος Ι )
• Το Ιστολόγιο (Blog): μόδα ή «παιδαγωγικό εργαλείο»; (Μέρος ΙΙ)

Επειδή μου αρέσει να κερδίζω χρόνο(που πλέον είναι ελάχιστος) και δεν μου αρέσει να αναμασάω λόγια άλλων, από τα 2 άρθρα θα παραθέσω κάποια σημεία τους. Σας προτείνω ανεπιφύλακτα να τα διαβάσετε! Ξεκινάω λοιπόν:

Τα παραδοσιακά μέσα μεταδίδουν μηνύματα.
Τα ιστολόγια προκαλούν συζητήσεις.
Loïc Le Meur

… μήπως και τα blogs δεν είναι τίποτα άλλο παρά μια μόδα που θα περάσει; Μήπως, στη συνέχεια,  δεν θα κάνει την εμφάνισή του και κάτι καινούριο; Μήπως θα πρέπει, τελικά, όλα να ξεκινάνε από τις πραγματικές μας ανάγκες και όχι το αντίστροφο;

Ιδιαίτερα στην Ευρώπη υπάρχει μια σημαντική κίνηση για τη δημιουργία και την παιδαγωγική αξιοποίηση των blogs, με τη Γαλλία να κατέχει την πρώτη θέση παρά τη γνωστή καθυστέρηση των Γάλλων στο να υιοθετήσουν το διαδίκτυο.  Μόνο από τον “πάροχο” Skyblog (του ιδιωτικού ραδιοσταθμού Skyrock) ο οποίος προσφέρει δωρεάν τη δημιουργία blog σε αρκετές χώρες έχουμε, σήμερα, τα παρακάτω στοιχεία:
11 609 644 blogs, 487 192 603 άρθρα και 1 464 438 932 σχόλια.

Τα γενικά χαρακτηριστικά των blogs

i) Η αμφίδρομη επικοινωνία ή διαδραστικότητα των ιστολογίων
ii) Η δωρεάν παροχή λογισμικού (blogging software) και η ευκολία «στησίματος»
iii) Μπλογκόσφαιρα (blogosphere): ένας καινούριος όρος του κυβερνοχώρου.
iv) Τα blogs είναι, κυρίως, θεματικά.

… η Γαλλική πολιτεία όχι μόνο δεν απαγορεύει τα εκπαιδευτικά blogs αλλά και τα ενθαρρύνει στην πράξη, θέτοντας προϋποθέσεις δεοντολογίας, όπως αποδεικνύεται από τις θεματικές ενότητες επιμόρφωσης των Γάλλων εκπαιδευτικών.
Ανάμεσα στα projects της φετινής χρονιάς (2007-2008) διαπιστώνουμε ότι πραγματοποιούνται «επίσημες»  επιμορφώσεις με τίτλους όπως οι παρακάτω:
«Συντονισμός της πολιτικής ένταξης των ΤΠΕ στα σχολεία»
«Δημιουργία ενός blog για παιδαγωγική χρήση»
«Αξιοποίηση ενός blog στη διδακτική πράξη»
«Διαμόρφωση ενός συλλογικού website».
Αυτό και μόνο αποδεικνύει, κατά τη γνώμη μου, ότι το φαινόμενο δεν μπορεί να είναι περιστασιακό τουλάχιστον για την Ευρώπη.

Από παλιότερες επισκέψεις μου σε σχολικά websites, μετά το 2000, είχα διαπιστώσει ότι τα περισσότερα γαλλικά σχολεία διαθέτουν αξιόλογες ιστοσελίδες τόσο στην πρωτοβάθμια όσο και στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Επιπλέον, διαπίστωσα ότι οι ιστοσελίδες των σχολείων :
i) Διέπονται από συγκεκριμένους ΚΑΝΟΝΕΣ
ii) Παρουσιάζουν το σχολείο και τις δραστηριότητες του στην κοινωνία.
iii) Εξυπηρετούν κυρίως του ΓΟΝΕΙΣ, τους ΜΑΘΗΤΕΣ και το ΣΧΟΛΕΙΟ ως Κοινότητα.

«Το blog ευνοεί την προσωπική έκφραση μέσα από κείμενα και εικόνες. Το θέμα του blog είναι: δες αυτό που συμβαίνει σε μένα και γύρω μου. Το blog μπορεί να είναι προσωπικό ή συλλογικό, αλλά το κύριο χαρακτηριστικό του βρίσκεται στο ότι εγγράφεται σε κάτι «τοπικό». Το ενδιαφέρον για την εκπαίδευση είναι εύλογο. Τα σχολεία, πέρα από το ρόλο της μετάδοσης γνώσεων και δεξιοτήτων έχει και το καθήκον να επιτρέψει στους μαθητές να  αποκτήσουν ικανότητες έκφρασης όχι μόνο στη μητρική του γλώσσα αλλά και σε άλλες γλώσσες τόσο προφορικά όσο και γραπτά, μέσα από εικόνες και μουσική. Χωρίς αυτήν την ικανότητα έκφρασης, οι μαθητές δεν θα μπορέσουν να συμμετέχουν στην  κοινωνική ζωή. Οι διεθνείς συγκρίσεις δείχνουν ότι το σχολείο μας δεν είναι και τόσο αποτελεσματικό. Για ποιο λόγο να αφήσουμε ένα τέτοιο εργαλείο έκφρασης στο ραδιόφωνο και στην τηλεόραση;»
Serge Pouts-Lajus , συνιδρυτής του παρατηρητηρίου των ΤΠΕ-Ε στην Ευρώπη ‘Observatoire des technologies pour l’éducation en Europe (OTE) και του γνωστού από παλιά δικτυακού τόπου, Café Pédagogique.

…τα ιστολόγια να «γεννώνται» εύκολα (και δωρεάν) αλλά πολύ δύσκολα διατηρούνται στη ζωή.

Ποιες θέσεις ή απόψεις έχουν διατυπωθεί για τα εκπαιδευτικά blogs;

Α.1.Από το κείμενο των θέσεων της «Ελληνικής Ένωσης για την Αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στην Εκπαίδευση (e-Δίκτυο-ΤΠΕ-Ε)»  (24 Οκτωβρίου 2007) με τίτλο «Τα επτά εμπόδια για την ομαλή ένταξη των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στην Εκπαίδευση»(www.e-diktyo.eu) διαπιστώνουμε την ιδιαίτερη σημασία που δίνεται στη χρήση των εκπαιδευτικών ιστολογίων:
«Εδώ και μερικά χρόνια το ΥΠΕΠΘ, μέσω του Πανελλήνιου Σχολικού Δικτύου (ΠΣΔ), προσφέρει σε όλες τις σχολικές μονάδες της χώρας τη δυνατότητα να αποκτήσουν παρουσία στο διαδίκτυο. Η αξιοποίηση της αξιόλογης προσφοράς του ΠΣΔ από τα σχολεία επαφίεται στους ίδιους τους εκπαιδευτικούς και όποτε έχουμε κάποιο αποτέλεσμα αυτό επιτυγχάνεται κυρίως με το μεράκι ενός εκπαιδευτικού. Επειδή πιστεύουμε ότι τόσο οι δικτυακοί τόποι των σχολείων όσο και τα «Ιστολόγια» (Blogs) μπορεί να αποτελέσουν μιας πρώτης τάξεως «παιδαγωγικά εργαλεία» προτείνουμε:
Το ΥΠΕΠΘ σε συνεργασία με το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο και το ΠΣΔ να συντάξει εγκύκλιο με την οποία να καθορίζονται επακριβώς οι όροι χρήσης μιας σχολικής ιστοσελίδας ή σχολικού Ιστολογίου, το επιτρεπόμενο περιεχόμενο (υπενθύμιση περί πνευματικών δικαιωμάτων και προσωπικών δεδομένων), τα καθήκοντα του υπεύθυνου της σχολικής ιστοσελίδας κ.α.».

Α.2.  Στις 21 Φεβρουαρίου 2008 ενημερώνεται ο εκπαιδευτικός κόσμος για το διαγωνισμό  «Ξεμπλόγκαρε». Πρόκειται για δράση που χρηματοδοτείται από εθνικούς πόρους και την Ευρωπαϊκή Ένωση και διοργανώνεται  από το Υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών και την «Ψηφιακή Ελλάδα», στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Κοινωνία της Πληροφορίας». Στη σχετική ανακοίνωση διαβάζουμε:
«Ο «Ξεμπλόγκαρε» προσφέρει μια μοναδική ευκαιρία στους μαθητές να γνωριστούν μεταξύ τους και να παρουσιάσουν μέσα από την δική τους «φρέσκια» ιστοσελίδα, το σχολείο, την πόλη ή το χωριό, το περιβάλλον και τον πολιτισμό αλλά και να δείξουν μέσα από το internet, πώς φαντάζονται την «ψηφιακή Ελλάδα του μέλλοντος».

Α.3. Στις 7 Μαρτίου 2008 το blog του Πανελληνίου Σχολικού Δικτύου (ΠΣΔ) μας πληροφορεί ότι παρέχει τη δυνατότητα σε εκπαιδευτικούς και μαθητές να αποκτήσουν το δικό τους ιστολόγιο (http://blogs.sch.gr/ ). Από τη λίστα των ιστολογίων διαπιστώνουμε ότι ξεκίνησε η δημιουργία τους το Φεβρουάριο 2008 ενώ κάποιοι δραστήριοι εκπαιδευτικοί είχαν ήδη φτιάξει το δικό τους «Σχολικό Ιστολόγιο» όπως για παράδειγμα, ένα Δημοτικό σχολείο της Καρδίτσας http://fylloschool.blogspot.com/ , ένα της Ιτέας http://iteaschool.wordpress.com/ και άλλα.

Α.4.Μετά την ευρεία διάδοση των Blogs ο Γάλλος Υπουργός Παιδείας δήλωσε ότι δεν πρόκειται να απαγορευθεί η χρήση τους στην εκπαίδευση αλλά θα ληφθούν όλες οι απαραίτητες προφυλάξεις για την προστασία των παιδιών και για το σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Γι’ αυτό το λόγο το Υπουργείο διαμόρφωσε τη «Χάρτα καλής χρήσης του Internet» (Charte d’usage des TICE) http://www.educnet.education.fr/legamedia/faq.htm.
Σύμφωνα με τις οδηγίες (2004) όλα τα σχολεία υποχρεώνονται να διαμορφώσουν τη δική τους «χάρτα», να την αναρτήσουν στο σχολικό δικτυακό τόπο, να ενημερώσουν και να ευαισθητοποιήσουν όλους τους μαθητές και το προσωπικό της σχολικής μονάδας.
Μετά την ολοκλήρωσή της αυτή η «Χάρτα» αποτελεί μέρος του «Εσωτερικού Κανονισμού» κάθε σχολικής μονάδας. Στην παρακάτω  διεύθυνση παρέχονται όλες οι σχετικές επίσημες πληροφορίες για τα blogs στην εκπαίδευση (http://www2.educnet.education.fr/sections/lettres/pratiques5675/blogs/decouvrir8041)
Όσο για τις ποινές των μαθητών που δεν τηρούν τους κανόνες «καλής χρήσης του διαδικτύου» φροντίζει το τμήμα ΤΠΕ της Ακαδημίας της Μασσαλίας.
http://pedagogie.ac-aix-marseille.fr/tice/juridique/article.php3?id_article=18

Α.5. Στην Ελβετία, από το 2007 η διεύθυνση της Γενεύης έστειλε στους εκπαιδευτικούς και στους μαθητές ντοκουμέντα (http://wwwedu.ge.ch/sem/doc/semblog.pdf)  σχετικά με την παιδαγωγική αξιοποίηση των ιστολογίων στην εκπαίδευση. Το ενδιαφέρον επικεντρώνεται κυρίως στους κανόνες χρήσης και στην ασφάλεια των παιδιών που «σερφάρουν» στο διαδίκτυο.

Α.6. Από το 2004 μέχρι σήμερα ανακοινώνονται τα βραβεία μέσω του  http://edublogawards.com για τα καλύτερα εκπαιδευτικά blogs (και wikis) ποικίλων κατηγοριών.

i) Ποιοι (-ες) μπορεί να φτιάχνουν εκπαιδευτικά ιστολόγια σήμερα (2008);
Συνοψίζω:
Ένας Εκπαιδευτικός της πράξης
Ένας Διευθυντής σχολείου
Μια Ακαδημία (περιφερειακή διεύθυνση)
Μια Σχολική τάξη
Μια Σχολική μονάδα (δικτυακός τόπος)
Μια Ομάδα μαθητών
Ένας Υπεύθυνος Βιβλιοθήκης
Ένας Υποψήφιος διδάκτωρ
Ένας Παιδαγωγός
Ένας Σύλλογος εκπαιδευτικών
Ένας Επιμορφωτής εκπαιδευτικών
Επιμορφούμενοι εκπαιδευτικοί
…………
ii) Ποιοι τίτλοι χρησιμοποιούν τα εκπαιδευτικά ιστολόγια;
Κάθε ιστολόγιο έχει το δικό του όνομα με τίτλο και υπότιτλο.
Ο τίτλος μπορεί να είναι
α) άμεσα συνδεδεμένος με το περιεχόμενο όπως για παράδειγμα «Γεωγραφία» ή «Φυσικές Επιστήμες».
β) περιγραφικός του περιεχομένου όπως «Δεν γεννιόμαστε χρήστες του διαδικτύου (internaute) … γινόμαστε!»
γ) έμμεσα με επεξήγηση από τον υπότιτλο όπως για παράδειγμα στα ιστολόγια
«Ο απόηχος μιας ώρας», «Εδώ ή αλλού»
……………
iii) Για ποιους λόγους δημιουργούνται εκπαιδευτικά ιστολόγια;
α) Επικοινωνία με άλλους
β) Βοήθεια στους μαθητές και υποστήριξη της διδασκαλίας
γ) Δημόσια προβολή μιας συλλογικής εργασίας
δ) Προσωπική έκφραση
ε) Έκφραση δημόσιας διαμαρτυρίας
στ) Υποστήριξη από ειδικούς
ζ) Ημερολόγιο μαθημάτων
η) Ενημέρωση γονέων
θ) Αδελφοποίηση σχολείων και Ευρωπαϊκά Προγράμματα
ι) Παρακίνηση μαθητών για μελέτη
κ) Κριτική των προγραμμάτων σπουδών
λ) Διαφάνεια του σχολείου στην κοινότητα
……………………

Ποια αίσθηση μου έμεινε ως «απόηχος αυτής της ενασχόλησης»;

Πρώτα απ’ όλα το ιστολόγιο αντανακλά τις απόψεις του συγγραφέα ο οποίος δεν νοιάζεται τόσο για την «αντικειμενικότητα του» μια και έχει επίγνωση ότι δεν οφείλει να τεκμηριώνει τα άρθρα που δημοσιεύει σχετικά συχνά, συνήθως ικανοποιείται με το να δίνει παραπομπές. Σε πολλούς bloggers διαφαίνεται ένας ιδιόρρυθμος  αυθορμητισμός που πηγάζει από μια βαθύτερη σκέψη και ενασχόληση με τα ζητήματα παιδείας, εκπαίδευσης, διδασκαλίας και μάθησης.
Εντύπωση προκαλεί το πόσο μεγάλη ανάγκη αισθάνονται οι εκπαιδευτικοί -- bloggers και επιθυμούν τόσο πολύ να μοιραστούν με άλλους τις ιδέες και τις αγωνίες τους, εκμεταλλευόμενοι τις δυνατότητες που προσφέρει το «κοινωνικό διαδίκτυο» όπως συνηθίζεται να λέγεται το web 2.0. Επίσης, εντύπωση μου προκάλεσε το γεγονός ότι πουθενά στην εκπαιδευτική «μπλογκόσφαιρα» δεν συνάντησα προσωπικές αντιπαραθέσεις με άλλους παρά μόνο κριτική ιδεών και απόψεων. Αυτό που τελικά ενδιαφέρει πραγματικά τους bloggers φαίνεται ότι δεν είναι τίποτα άλλο από το να μπορούν να εκφράζονται ελεύθερα όλοι οι άνθρωποι, χωρίς διακρίσεις, αλλά και χωρίς να προσβάλλουν ή να συκοφαντούν προσωπικά τους άλλους.
Ακόμα, ενδιαφέρουσα είναι και η άποψη ότι με το ιστολόγιο ο εκπαιδευτικός «σπάει» τα δεσμά του Αναλυτικού Προγράμματος και μιλάει για πράγματα έξω και πέρα από αυτό. Για τον blogger παύουν να υπάρχουν οποιαδήποτε σύνορα, αναζητεί πληροφορίες από παντού (περιοδικά, εφημερίδες, διαδίκτυο, προσωπικά βιώματα) και μιλάει με άνεση για το τι συμβαίνει σε άλλες χώρες.
Πολλές φορές αισθάνθηκα ότι αυτό που επιθυμούν σφόδρα είναι να επεκτείνουν τη διδασκαλία τους και έξω από την τάξη, προσφέροντας γνώσεις και εργαλεία για να σκεφτόμαστε οι υπόλοιποι ως «πολίτες του κόσμου».

Επίλογος

Η «επιτόπια» εξερεύνηση της «μπλογκόσφαιρας» με έπεισε ότι τα blogs δεν είναι μόδα από τη στιγμή που γίνονται αποδεκτά από την εκπαιδευτική κοινότητα και τα Υπουργεία Παιδείας πέρα από την αυτονόητη υποστήριξή τους από τις επιχειρήσεις διαδικτυακών υπηρεσιών. Πρόκειται για μια πολύ πρόσφατη ιστορία που εμφανίστηκε χάρη στο web 2.0, το ιστολόγιο είναι ένα «τέκνο της παγκοσμιοποίησης» που περνάει την νηπιακή του ηλικία αμέριμνο ή άτακτο προς το παρόν αλλά με υποσχέσεις για το μέλλον.
Όσον αφορά το δεύτερο σκέλος τους ερωτήματος που αφορά την ……περίφημη «παιδαγωγική αξιοποίηση των ιστολογίων» η απάντηση είναι ιδιαίτερα δύσκολη και ζητάει χρόνο για να πάρει μια απάντηση. Η δική μου αίσθηση (…. προς πεποίθηση) είναι ότι μπορεί να δούμε ενδιαφέροντα πράγματα με το web 2.0 δηλαδή να καθιερωθούν μελλοντικά οι Εκπαιδευτικοί 2.0 αλλά η Εκπαίδευση 2.0 είναι ακόμα πολύ πιο μακρινή και αμφίβολη. Τελικά, σκέφτομαι ότι είναι πιο συνετό και υπεύθυνο να μιλάμε για «Μαθητές 2.0», «Εκπαιδευτικό Υλικό 2.0» «Εκπαιδευτικοί 2.0» αλλά όχι και … Εκπαίδευση 2.0!. Εν κατακλείδι, διαισθητικά, λέω ότι άλλη είναι η εξέλιξη των νόμων της «Κοινωνίας της Αγοράς» και άλλη αυτή της διαδικασίας διδασκαλίας και μάθησης στη θεσμοθετημένη εκπαίδευση, τουλάχιστον όπως την γνωρίζουμε σήμερα. Η ταύτιση αυτών των δύο, σήμερα, μόνο σύγχυση μπορεί να προκαλέσει.

Πραγματικός χείμαρρος δεδομένων και στοιχείων τα 2 άρθρα. Φανταστείτε ότι τα παραπάνω αποτελούν μόνο αποσπάσματα! Θα συνεχίσω τον καταιγισμό σκέψεων -- ιδεών(brainstorming) με μια παράγραφο από το post “Blogs εκπαιδευτικών, μια ευχάριστη έκπληξη“(Think positive! :: blog)

Αντί να περάσουμε στο γλυκανάλατο wishful thinking «να τι βοήθεια δίνουν τα social media», μπορούμε να εντοπίσουμε κάτι πιο συγκεκριμένο: η αντιμετώπιση της κρίσης του ελληνικού σχολείου, περνάει μέσα από το να βγάλουμε τους εκπαιδευτικούς από τον «πάγο» που τους έβαλαν τα τόσα «πρέπει» της Πολιτείας, του συνδικαλιστικού κλίματος, της αφ’ υψηλού στάσης των γονιών. Το σχολείο του μέλλοντος, θέλει δασκάλους με προσωπικότητα, με άποψη, που δεν την κρατάνε μόνο για ένα ερμητικό δωμάτιο του σπιτιού τους, αλλά την καταθέτουν και παίρνουν αντιδράσεις… Τα ιστολόγια είναι ένα καλό, πρώτο βήμα. Να τα παρακολουθούμε και να δίνουμε κουράγιο σε αυτούς τους ανθρώπους.

Πάνω στο ίδιο θέμα διαβάστε και 3 πολύ ενδιαφέροντα post από τους ίδιους τους εκπαιδευτικούς:

• Δίδαξε “μπλογκάρωντας”, “μπλόγκαρε” διδάσκοντας[b(io)log]
• Ιστολόγια (blogs) και διδασκαλία(Ας μπούμε σε μια τάξη -- didaskw.blogspot.com)
• Ιστολόγια (blogs) εκπαιδευτικών… Γιατί;(Ας μπούμε σε μια τάξη -- didaskw.blogspot.com)

Από τα παραπάνω ξεχωρίζω:

…είδη των blogs που μπορούν να αναρτηθούν στο χώρο της εκπαίδευσης…

- Μπλογκ εκπαιδευτικού που απευθύνεται στους μαθητές του
- Μπλογκ εκπαιδευτικού που απευθύνεται στους συναδέλφους του
- Μπλογκ σχολικής τάξης
- Μπλογκ ομάδας μαθητών
- Μπλογκ περιβαλλοντικής ομάδας σχολείου, σχολείου, πενθήμερης εκδρομής
- Εφημερίδα σχολείου
- Μπλογκ σχολικού εργαστηρίου
- Μπλογκ στελέχους της εκπαίδευσης (Συμβούλου του Π.Ι., Σχολικού Συμβούλου, κλπ)

Επίσης μιας έγινε αναφορά σε Εκπαίδευση 2.0 θα αναφέρω 4 σχετικά post(κάποια στιγμή θα κάνω εκτενή παρουσίαση του θέματος Εκπαίδευση 2.0 και των προεκτάσεών της).

• e-learning 2.0(Εικονική Πραγματικότητα@Σχολικό Δίκτυο)
• e-learning 2.0: υπάρχει λόγος;(Εικονική Πραγματικότητα@Σχολικό Δίκτυο)
• E-Learning 2.0(Stephen’s Web)
• Educational Blogging(Educause Review)

Κάπου εδώ θα κλείσω το συγκεκριμένο post, και θα ολοκληρώσω τη συζήτηση σε δεύτερο. Για το τέλος θα σας δώσω και δύο video με τίτλο “What if“, “Education Today and Tomorrow”

Διαβάστε επίσης:

• Εκπαιδευτικά blogs στην Ελληνική πραγματικότητα – Συνέχεια (4)
• “Things to do” σχετικά με ιατρική εκπαίδευση, εκπαίδευση μέσω κοινωνικών δικτύων και ΤΠΕ… (3)
• Ψηφίστε στα Edublog Awards του 2008! (0)
• Σερφάροντας το δίκτυο, 07/10/08 (0)
• Μαθαίνοντας πώς να διαβάζουμε ένα ηλεκτροκαρδιογράφημα (ECG) (0)
• Θέμα διπλωματικής? Πάρτο αλλιώς!… (15)

Tagged as: edu-blogs, elearning, εκπαίδευση