Οι μέρες αυτές είναι γεμάτες με συνεντεύξεις και ρεπορτάζ για σκάνδαλα και διαφθορά στο σύστημα Υγείας. Δεν χρειάζονται συγκεκριμένες αναφορές. Οι περισσότεροι φαντάζομαι καταλαβαίνετε πάνω κάτω σε τι αναφέρομαι. Ταυτόχρονα, τις μέρες αυτές με αφορμή την λίστα “Ποιους θα καλούσα σε μια Ελληνική Εκδήλωση ehealth & Health 2.0” έτυχε να μιλήσω με αρκετούς ανθρώπους πάνω σε τέτοια και παρόμοια θέματα. Ένα κενό που θεωρώ πως υπάρχει στην Ελληνική αγορά Υγείας είναι η ενημέρωση του Ασθενή για τα δικαιώματά του και για την ποιότητα των Υγειονομικών υπηρεσιών που “αγοράζει”. Ακούγονται πολλά, υπονοούνται περισσότερα, χωρίς πάρα πολλές φορές να υπάρχουν συγκεκριμένες αποδείξεις ή αξιόπιστες πηγές.
Όλα το παραπάνω δεν ήταν τίποτα άλλο παρά ένας πρόλογος (κυριολεκτικός και μεταφορικός) για το θέμα το οποίο διάβασα στην εφημερίδα “ΤΟ Βήμα” (στην κυριολεξία δεν το διάβασα αλλά μάλλον το ξετρύπωσα). Ασθενειοκαπηλία λοιπόν ή αλλιώς Disease Mongering:
Μιλούν για πλήρως οργανωμένες εκστρατείες εκ μέρους των φαρμακευτικών εταιρειών οι οποίες, με στόχο να διογκώσουν τα ήδη υπέρογκα κέρδη τους, δημιουργούν νέες αγορές επινοώντας νέες ασθένειες και προωθώντας τα ανάλογα φάρμακα στο ανήσυχο για την υγεία του κοινό. Το φαινόμενο ονομάζεται «ασθενειοκαπηλία» και την περασμένη εβδομάδα αποτέλεσε για πρώτη φορά το θέμα ενός παγκόσμιου συνεδρίου στην Αυστραλία.
Ολο και περισσότερες νέες ασθένειες κάνουν την εμφάνισή τους στη ζωή μας τα τελευταία χρόνια και όλο και περισσότερα νέα και θαυματουργά φάρμακα κυκλοφορούν στην αγορά για τη θεραπεία τους. Το λογικό είναι να σκεφτεί κανείς ότι με την πρόοδο της επιστήμης οι ειδικοί ανιχνεύουν και κατανοούν καλύτερα τους μηχανισμούς του ανθρώπινου οργανισμού και έχουν περισσότερα εφόδια για να βρουν τρόπους να θεραπεύσουν τις όποιες δυσλειτουργίες του. Υπάρχει όμως και η άλλη όψη του νομίσματος – μεταφορικά και κυριολεκτικά – και αυτή έχει για ορισμένους να κάνει με το χρήμα.
Διακεκριμένοι γιατροί από όλον τον κόσμο έχουν αρχίσει τελευταίως να κατηγορούν όλο και περισσότερο τις φαρμακευτικές εταιρείες ότι «κατασκευάζουν» ασθένειες με μόνο στόχο το κέρδος. Υποστηρίζουν ότι χρησιμοποιώντας καλά οργανωμένους μηχανισμούς επινοούν νέες ασθένειες – βαφτίζοντας σοβαρές διαταραχές φυσιολογικά καθημερινά μικροπροβλήματα – ή παρεμβαίνουν στις θεωρούμενες «φυσιολογικές τιμές» της χοληστερόλης, της αρτηριακής πίεσης, της οστεοπόρωσης και άλλων δεικτών, μόνο και μόνο για να προωθήσουν τα σκευάσματά τους. Στην ουσία, τονίζουν, δεν κάνουν τίποτε άλλο από το να «καπηλεύονται» τον φόβο του κάθε ανθρώπου για την υγεία του και να μετατρέπουν υγιείς ανθρώπους σε ασθενείς.
Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου για συγκεκριμένα παραδείγματα πάνω στους παραπάνω ισχυρισμούς.Δεν πρόκειται να πάρω θέση μιας και δεν είμαι ειδικός. Τα καταθέτω σαν θέμα προς προβληματισμό, σε συνδυασμό με τις συνεχείς ειδήσεις για υπέρογκες φαρμακευτικές δαπάνες και τις διάφορες Φαρμακευτικές Πολιτικές που προτείνονται.
Συνεχίζω με μερικές πληροφορίες από την wikipedia.
Proponents of this practice argue that the pharmaceutical industry is only providing the public with information about its options and that actual prescription is a matter to be discussed between patient and doctor. Opponents, however, claim that this approach leads to the unnecessary prescription of drugs, that its motivation is only to profit the drug companies, and that it may actually harm instead of help patients.
A 2006 Newcastle, New South Wales conference, reported in PLoS Medicine, explored the phenomenon further[5] Journalist Ray Moynihan satirised disease mongering in a BMJ “news” item that appeared in its April Fool’s Day edition 2006, titled “Scientists find new disease: motivational deficiency disorder“.
Η σελίδα του Συνεδρίου δεν έχει υπάρχει πλέον. Υπάρχει όμως το Special Issue του PLoS Medicine. Δείτε εδώ όλα τα σχετικά επιστημονικά άρθρα σχετικά με την ασθενειοκαπηλία.
Φίλοι φαρμακοποιοί σας παρακαλώ παραθέστε μας τα αντεπιχειρήματα. Είναι ένα πολύ ενδιαφέρον και επίκαιρο θέμα.
Ποια η γνώμη σας? Νομίζετε ότι έχουν εμπορευματοποιηθεί τόσο οι Υγειονομικές μας ανάγκες?
EDIT:
Με αφορμή το άρθρο “Disease mongering and drug marketing” βρήκα μια λίστα σχετικών άρθρων στο pubmed πάνω στο θέμα μας.
Με βάση το άρθρο “Disease mongering is a myth” , βρήκα και μια λίστα παρόμοιων άρθρων στο pubmed.
EDIT^2 09/01/2010:
Η @marinic στα σχόλιά της ανέφερε και τα παρακάτω. Ρίξτε τους μια ματιά.
Η ασθενειοκαπηλεία είναι στενά συνδεδεμένη με την χρήση ψυχοφαρμάκων, που συνταγογραφούνται για μακρόχρονη ή δια βίου χρήση και τα οποία παρουσιάζουν χαμηλό ποσοστό adherence λόγω κυρίως των παρενεργειών που παρουσιάζουν ενώ η φαρμακ. βιομηχανία επιζητεί compliance. H αναπλήρωση του χαμηλού ποσοστού adherence και η μή αποτελεσματική έμμεση ή άμεση πίεση για compliance οδηγούν στην ασθενειοκαπηλία, όπως σωστά την ονόμασες, με πίεση στο fda για επέκταση της έγκρισης φαρμάκων για νέες υπαρκτές ή μη ασθένειες.
- Τα ψυχοφάρμακα και ο κοινωνικός έλεγχος – Θ. Μεγαλοκονόμου (Για μια Κριτική και Ριζοσπαστική Ψυχολογία)
- Παιδική κατάθλιψη και μελαγχολία (βιονευρολογική Α.Ε.)
- Pharmaceutical marketing and the abstraction of consumer needs (Somatosphere)
Σχετικά με το medical anherence (απαρέγκλιτη τήρηση) & compliance (συμμόρφωση) το wikipedia γράφει:
Compliance (or adherence) is a medical term that means the degree to which a patient correctly follows medical advice. Most commonly, it refers to medication, or drug compliance, but may also mean use of medical appliances such as compression stockings, chronic wound care, self-directed physiotherapy exercises, or attending counseling or other courses of therapy. The most effective way for a doctor to improve patient compliance is through a positive physician-patient relationship.
An estimated half of those for whom medicines are prescribed do not take them correctly. Until recently, this was termed “non-compliance”, and was sometimes regarded as irrational behavior or willful ignoring of instructions, although forgetfulness is probably a more common reason. Today, health care professionals prefer to talk about “adherence” to a regimen rather than “compliance”.
Nevertheless, it seems likely that adherence can be improved by taking care to explain the benefits and adverse effects of a drug. In a busy clinic it is too easy for the prescriber to give out a prescription with little or no explanation. It also makes sense to reduce the frequency of taking medicine to once or twice a day: though again, there is no evidence that this tactic is effective.
{ 1 comment }
Στο “διεθνές” διαδίκτυο υπάρχει ένας μεγάλος αριθμός ασθενών οι οποίοι είτε μπλογκάροντας, είτε συμμετέχοντας σε μεγάλες κοινότητες, μοιράζονται, συνεργάζονται, αλληλοϋποστηρίζονται και βρίσκουν λύσεις στα προβλήματα υγείας τους. Κάτι αντίστοιχο υπάρχει και για τα Ελληνικά διαδικτυακά δρώμενα. Έχω κάνει αρκετές αναφορές σε 
Συνέχεια με το πολύ καλό ιστολόγιο “
