Στο βίντεο της ομιλίας του, “O ελλατωματικός ηθικός κώδικάς μας“, 0 Νταν Αριέλι μιλάει για πάρα πολλά. Μιλάει για τη σχέση ασθενή – επαγγελματία υγείας, για τα κίνητρα και τις προϋποθέσεις των επιλογών μας, για τον ηθικό κώδικα και την διαίσθηση που έχουμε ή που τελικά νομίζουμε ότι έχουμε. Γενικά:
Ο συμπεριφορικός οικονομολόγος Νταν Αριέλι μελετά τα ελλατώματα στον ηθικό μας κώδικα: τους κρυφούς λόγους για τους οποίους νομίζουμε ότι είναι εντάξει να εξαπατούμε ή να κλέβουμε (μερικές φορές). Έξυπνες έρευνες βοηθούν το επιχείρημά του ότι είμαστε προβλέψιμα παράλογοι — και ότι μπορούμε να επηρεαστούμε με τρόπους που δεν μας είναι αντιληπτοί.
Θα σας δώσω μια σημερινή είδηση με τίτλο “Τα «πιράνχας» δαγκώνουν ακόμη…” (ΤΟ ΒΗΜΑonline). Το άρθρο μιλάει για την διαφθορά στο χώρο της υγείας, από τις τιμές των υλικών και των μηχανημάτων μέχρι την κατάχρηση του υγειονομικού υλικού από τους ίδιους τους επαγγελματίες.
Θέλω να το διαβάσετε και να καταγράψετε τις (πρώτες) σκέψεις σας. Στη συνέχεια θέλω να δείτε την σημερινή ομιλία, να ξαναδιαβάσετε το παραπάνω άρθρο και να καταγράψετε για δεύτερη φορά τις σκέψεις σας. Υπάρχουν διαφορές? Αν ναι σε τι νομίζετε ότι οφείλονται?
Στην πραγματικότητα, σε αυτήν τη κατάσταση βρισκόμαστε κάθε στιγμή. Έχουμε πολύ ισχυρές διαισθήσεις για όλα τα πράγματα — για τις ικανότητές μας, για το πως λειτουργεί η οικονομία, πως θα έπρεπε να πληρώνωνται οι δάσκαλοι. Αλλά εκτός και αν δεν αρχίσουμε να ελέγχουμε αυτές τις διαισθήσεις, δεν θα κάνουμε κάτι καλύτερο. Και απλά φανταστείτε πόσο καλύτερη θα ήταν η ζωή μου εάν εκείνες οι νοσοκόμες θα είχαν τη διάθεση να ελέγξουν την διαίσθησή τους, και πόσο καλύτερα θα ήταν όλα εάν ξεκινούσαμε πιο συστηματικά να πειραματιζόμαστε με τις διαισθήσεις μας.
Άραγε ποιες είναι οι διαισθήσεις που έχουμε ο καθένας μας, στην Ελλάδα, για την Ηλεκτρονική Υγεία?
Πρόσφατα η Καθημερινή δημοσίευσε άρθρο σχετικά με τις “Εντονες αντιφάσεις στην Υγεία“. Το άρθρο ασχολείται με την απόκλιση που υπάρχει μεταξύ της τεχνολογίας και της χρήσης ηλεκτρονικών υπηρεσιών στην Ελλάδα (συγκεκριμένα τη χρήση υπολογιστή). Συγκεκριμένα:
Αντιφατική εικόνα παρουσιάζει η Ελλάδα όσον αφορά τη χρήση της υψηλής τεχνολογίας στον τομέα της περίθαλψης. Είναι ενδεικτικό ότι ενώ βρίσκεται στις κορυφαίες θέσεις μεταξύ των χωρών του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης σε αριθμό αξονικών τομογράφων, την ίδια στιγμή βρίσκεται στις τελευταίες θέσεις της Ευρώπης σε ό,τι αφορά τη χρήση ηλεκτρονικού υπολογιστή από τους γιατρούς στο πλαίσιο της καλύτερης εξυπηρέτησης των ασθενών.
Η Ελλάδα κατέχει την προτελευταία ευρωπαϊκή θέση (πριν από την Πορτογαλία) σε χρήση ηλεκτρονικού υπολογιστή από τους γιατρούς. Ειδικότερα, το 52% των Ελλήνων γιατρών χρησιμοποιούν υπολογιστή στην παροχή των υπηρεσιών τους, όταν στη Φινλανδία και την Ολλανδία καταγράφονται καθολικά ποσοστά χρήσης (100%), στη Σουηδία το αντίστοιχο ποσοστό φτάνει το 98%, στη Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο το 95% και στην Αυστρία το 82%. Ακόμα πιο χαμηλά είναι στην Ελλάδα τα ποσοστά χρήσης ηλεκτρονικού αρχείου ασθενών (μόλις 17% στη χώρα μας όταν στη Σουηδία το σχετικό ποσοστό είναι 90%, στην Ολλανδία 88%, τη Δανία 62% και το Ηνωμένο Βασίλειο 58%).
Ο Πίνακας Κατάταξης έχει καταστεί πρότυπο μέτρησης για την υγειονομική περίθαλψη στην Ευρώπη. Κατατάσσει 33 εθνικά συστήματα υγειονομικής περίθαλψης χωρών της Ευρώπης, βασιζόμενος σε 38 δείκτες, που καλύπτουν έξι τομείς βασικής σημασίας για τους ασθενείς: δικαιώματα και πληροφόρηση ασθενών, ηλεκτρονικές υπηρεσίες υγείας, χρόνοι αναμονής για θεραπεία, αποτελέσματα θεραπευτικών αγωγών, εύρος και περιορισμοί των υπηρεσιών που παρέχονται και πρόσβαση σε φάρμακα. Ο Πίνακας συντάσσεται με βάση επίσημα στατιστικά στοιχεία, δημοσκοπήσεις ασθενών και ανεξάρτητη έρευνα που διεξάγεται από τους ιδρυτές, τον οργανισμό με βάση τις Βρυξέλλες Health Consumer Powerhouse. O Πίνακας Κατάταξης 2009 ερευνά με επίκεντρο τον καταναλωτή και λειτουργεί με την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής – Γ.Δ. Κοινωνία της Πληροφορίας και Μέσα Επικοινωνίας – και την αρωγή της Σουηδικής Προεδρίας της Ε.Ε.
Οι χώρες με τις καλύτερες επιδόσεις ανά κατηγορία ήταν οι εξής:
δικαιώματα και πληροφόρηση ασθενών: Δανία
ηλεκτρονικές υπηρεσίες υγείας: Δανία, Ολλανδία
χρόνοι αναμονής για θεραπεία: Αλβανία, Βέλγιο, Γερμανία, Ελβετία
αποτελέσματα θεραπευτικών αγωγών: Σουηδία
εύρος και περιορισμοί των υπηρεσιών: Βέλγιο, Λουξεμβούργο, Σουηδία
και να μου απαντήσετε στην ερώτηση “Η εκπαίδευση πληροφορικής Υγείας στην Ελλάδα σε ποια από αυτές τις υποκατηγορίες δίνει βάση?“:
Συμπτωματικά πρόσφατα είχα συζήτηση και με άτομο που διδάσκει πληροφορική σε τμήμα Ιατρικής. Με βάση τις εμπειρίες που μου μετέφερε μπορώ να πιστέψω τόσο το συγκεκριμένο άρθρο όσο και να υποψιαστώ (κάποιους από) τους λόγους αυτής της κατάστασης. Αντί για σαφή αναφορά των αιτίων θα σας απευθύνω μερικές ερωτήσεις:
Ποια η διαφορά της Ιατρικής Πληροφορικής και της Πληροφορικής Υγείας? Τι εννοούμε (στην πράξη) όταν μιλάμε για Ιατρική Πληροφορική στην Ελλάδα?
Πώς διδάσκεται η πληροφορική στα τμήματα Υγείας στην Ελλάδα (τμήματα, άνθρωποι, ειδίκευση, ερευνητικό αντικείμενο, τομείς)? Πώς διδάσκεται στο εξωτερικό?
Πώς αντιλαμβάνονται οι γιατροί, οι πληροφορικοί, οι φυσικοί, οι μηχανικοί την Πληροφορική?
Ποιες οι χρήσεις της πληροφορικής για τους παραπάνω κλάδους?
Σε ποιους κλάδους ζητούμενο είναι η κατανόηση και οι δεξιότητες και σε ποιους η ανάλυση και η μελέτη σχετικά με την πληροφορική στην Υγεία?
Όσοι ενδιαφέρονται να απαντήσουν στα παραπάνω ερωτήματα ας ρίξουν μια ματιά σε όσα βιβλία ιατρικής πληροφορικής κυκλοφορούν στα Ελληνικά:
Θα ήταν ενδιαφέρον να δούμε ποια είναι outdated, ποια είναι κατάλληλα για το προτυχιακό επίπεδο των επαγγέλματων Υγείας και ποια για τα “Ελληνικά μεταπτυχιακά πληροφορικής υγείας“. Έχοντας ρίξει μια ματιά σε αρκετά από αυτά εγώ προτείνω, εναλλακτικά, αυτό:
Internet Cool Tools for Physicians. Γιατί το web είναι το μέλλον, γιατί η συνεχιζόμενη εκπαίδευση είναι μπροστά μας, γιατί το ένα (θεωρητικό) μάθημα βάσεων δεδομένων, αλγορίθμων, etc δεν έχει κανένα νόημα για τους Επαγγελματίες Υγείας.
Εδώ να απευθύνω ακόμα ένα ερώτημα κατά πόσο θεωρούμε πως ένα εξάμηνο είναι αρκετό για πληροφορική Υγείας (αν θέλουμε παράλληλα με τις δεξιότητες να δώσουμε και μια ιδέα, με τα θεωρητικά μαθήματα που ανέφερα, για το εύρος της Πληροφορικής Υγείας)? Προφανώς πληροφορική δεν είναι το office, προφανώς ηλεκτρονικές υπηρεσίες δεν είναι ο Internet Explorer και η αναζήτηση του Google.
Θέτω ένα ακόμα τελευταίο ερώτημα. Μήπως οι (τεχνολογικές) αντιφάσεις Υγείας στην Υγεία, πέρα από τα πολλά πρόσωπα που παρουσιάζει (“Με πολλά πρόσωπα οι υπηρεσίες Υγείας στην Ελλάδα” – iatronet) και τα οποία έχουν να κάνουν με οργανωτικά και διοικητικά ζητήματα, οφείλονται και στην λάθος κατεύθυνση της εκπαίδευσης Πληροφορικής Υγείας στην Ελλάδα?
Δεν ξέρω πώς θα μπορούσα να χαρακτηρίσω τη συγκεκριμένη ομιλία. Θα μπορούσα να την παρουσιάσω σε κάποιο θέμα σχετικά με ηλεκτρονικούς ασθενείς, σχετικά με εκπαιδευτικές πολιτικές και φιλοσοφία, σχετικά με time management, σχετικά με αυτοβελτίωση και πραγματοποίηση στόχων… Είναι από τα πιο συγκινητικά, συγκλονιστικά πράματα που έχω παρακολουθήσει στο web.
Νιώθω πολύ τυχερός που παρακολούθησα αυτήν την ομιλία έστω και εξ’ αποστάσεως. Ένας λόγος για τον οποίο το μέσο μας φέρνει πιο κοντά και δεν μας απομακρύνει.
Ps: Θαυμάζω τους ανθρώπους οι οποίοι “φεύγουν” με αξιοπρέπεια. Δεν ξέρω αν έχει να κάνει με την κουλτούρα του κάθε έθνους ή με την ατομική ιδιοσυγκρασία του καθενός. Όπως και να έχει πραγματικά τους θαυμάζω.
Ps^2: Η συγκεκριμένη ιστορία θα έχει και συνέχεια με το κομμάτι της Υγείας πλέον.
Key facts about the Australian Science and Mathematics School:
It has 280 students in Grades 10 to 12 from 32 cultural backgrounds, drawn from 65 feeder schools.
The criterion for admission is an interest in science or math. Students range from extremely accomplished to needing immense learning support.
One student accepted the first year had been living on the streets from age 15 and went on to university. Another boy refused to go to school at all until he was accepted in the Science and Math School; now he’s a top student.
Before Grade 12, marks are delivered along developmental lines: E for exemplary, A for accomplished, P for proficient, D for developing and B for beginning.
Grade 12 students must write state public exams and they score above average in almost all subjects.
An average of 30 per cent of Australian university students drop out compared with 6 per cent of graduates from the Science and Math School.
Every teacher at the school is conducting research. Jim Davies, the principal, says teachers’ professional learning is their most important project. “Students are charged with the responsibility to be innovative and the most important model is teachers themselves.”
Alanna Mitchell
Όλα αυτά δεν θα μου έκαναν τόσο ιδιαίτερη εντύπωση αν δεν τα είχα ξανακούσει. Που? Στην ΑΣΠΑΙΤΕ. Το σχολείο του Summerhill είναι ένα “παρόμοιο” σχολείο στην Αγγλία το οποίο όμως έχει ιδρυθεί από το 1921 παρακαλώ! Η “πλάκα” είναι ότι το συγκεκριμένο σχολείο, παράδεισος για πάρα πολλούς, απειλήθηκε μέχρι και με κλείσιμο (κάτι που δεν μου κάνει και τόσο έκπληξη αν πάρω υπόψιν τον συντηρητισμό μεγάλου κομματιού της κοινωνίας παγκοσμίως). Σχετικά διαβάστε τα:
Όλα αυτά, για να καταθέσω τον προβληματισμό μου πως παλιές λύσεις τις παρουσιάζουμε ως καινούριες με άλλο εξώφυλλο. Ο προβληματισμός μου δεν έγκειται στο ότι τέτοιες παιδαγωγικές μέθοδοι θα έπρεπε να έχουν μεγαλύτερη προβολή ούτε στο ότι κινδυνεύουν κιόλας, λες και τα υπάρχοντα σχολεία έχουν να προτείνουν κάτι καλύτερο (ένα οικονομικό κραχ και διαλύεται ο κοινωνικός ιστός). Εκείνο που με προβληματίζει είναι ότι πρέπει να ξανα-ανακαλύπτουμε τον τροχό και να αποδεχόμαστε τα basics τα οποία πιθανόν θα έπρεπε να ισχύουν σε πολλούς τομείς της ζωής μας. Δεν μπορούμε να μιλάμε για ανοιχτές, ψηφιακές κοινωνίες χωρίς να εφαρμόζουμε αυτά τα basics, ήδη, μέσα στην εκπαιδευτική διαδικασία. Η τεχνολογία είναι ένα μέσο, ένα εργαλείο. Η φιλοσοφία, η επιστήμη (παιδαγωγική, βιολογία, etc) είναι οι τρόποι να χρησιμοποιήσουμε το μέσο, το οποιοδήποτε μέσο…
Προσωπικά θα ήθελα να έχω την τύχη να παρακολουθήσω ένα τέτοιο σχολείο. Θα ήθελα να έχω την δυνατότητα να στείλω τα παιδιά μου σε ένα τέτοιο σχολείο. Εσείς τι θα θέλατε?
Επειδή την περίοδο του καλοκαιριού θα γράψω για Εκπαίδευση και Κοινωνικά Δίκτυα, σε αυτό το διάστημα να αναμένετε περισσότερες αναρτήσεις πάνω σε παρόμοια θέματα. Επίσης, όσοι ενδιαφέρονται περισσότερο για το σημερινό θέμα καλά θα κάνουν να ρίξουν μια ματιά και στο “Pew Internet & American Life Project“. Για την συνέχεια οι υπόλοιπες παρουσιάσεις.
